Kuasarların Tuhaf Hizalanmaları

Şili’de bulunan ESO’nun Çok Büyük Teleskop’unun (VLT) yeni gözlemleri evrende keşfedilen en geniş yapılardaki hizalanmaları gözler önüne serdi. Avrupalı bir araştırma ekibi kuasarlardan oluşan bir örneğin merkezindeki süper kütleli kara deliklerin dönme eksenlerinin milyar ışık-yılı uzaklıklar boyunca birbirlerine paralel olduğunu bulmuştur. Yine aynı ekip bu kuasarların dönme eksenlerinin içinde bulundukları kozmik ağlardaki çok geniş yapılarla aynı hizada olma eğiliminde olduklarını bulmuştur.

VLT Tozlu Gizemi Açıklığa Kavuşturdu

Bir grup gökbilimci üretim halindeki yıldız tozunu gerçek zamanlı olarak takip etmeyi başardı — olay süpernova patlaması sonucunda gerçekleşti. İlk kez bu kozmik toz fabrikalarının taneciklerini ilki hemen patlamadan sonra başlayan ve daha sonra uzun bir süre devam eden iki-aşamalı bir süreçle oluşturduklarını gösterdiler.

İlk Kez Bir Ötegezegende (Beta Pictoris B) Gün Uzunluğu Ölçüldü.

Beta Pictoris B (Canlandırma)

ESO’nun Çok Büyük Teleskopu (VLT) ile yapılan gözlemlerle, ilk kez, bir ötegezegenin kendi etrafındaki dönme süresi belirlendi. Beta Pictoris b’nin bir gününün sadece sekiz saat olduğu bulundu. Bu, Güneş Sistemi’ndeki herhangi bir gezegen gününden çok daha kısa bir süre — ötegezegenin ekvator bölgesi saatte 100 000 km hızla hareket ediyor.

Nadir Karşılaşmanın Ortaya Çıkardığı Tektaş Yüzük: Abell 33

ESO’nun Şili’deki Çok Büyük Teleskop’unu kullanan gökbilimciler — genellikle Abell 33 olarak bilinen, PN A66 33 gezegenimsi bulutsunun dikkat çekici bir görüntüsünü yakaladı.

Yaşlı bir yıldızın maddesini uzaya saçmasıyla oluşan bu güzel mavi kabarcık, şans eseri, ön tarafındaki bir yıldızla aynı hizaya gelerek esrarengiz bir gümüş tek-taş nişan yüzüğüne benzeyen yapı meydana getirdi. 

Güneş’imize benzer kütledeki çoğu yıldız, ömürlerinin sonunda yaşamlarına beyaz cüce olarak devam eder — bu tür yıldızlar, küçük, oldukça yoğun, ve milyarlarca yıl boyunca yavaşça soğumaya devam eden sıcak nesnelerdir. Yaşamlarının bu son aşamasında yıldılar atmosferlerini uzaya saçarak gezegenimsi bulutsuları meydana getirirler, bunlar ise küçük parlak yıldız kalıntısını saran renkli ve ışıldayan gaz bulutlarıdır.

VLT Sarı Renkli En Büyük Yıldızı Görüntüledi: HR 5171 A

ESO’nun Çok Büyük Teleskop Girişim-ölçeri ile sarı renkli en büyük yıldız görüntülendi — ve bu, şimdiye kadar bulunan en büyük on yıldızdan biri.

Bir çift yıldız sisteminin üyesi olan hiper-yıldızın çapı Güneş’in 1300 katı, yoldaş yıldız ise kendisi ile yakın temas halinde. Bazılarını amatör gökbilimcilerin gerçekleştirdiği 60 yıldan uzun süren gözlemlere göre bu nadir ve dikkat çekici nesne çok çabuk bir şekilde değişim gösteriyor ve yaşamanın son dönemlerini geçiriyor.

Uzayda keşfedilen en büyük yıldız: W26

Süper Yıldız Kümesi Westerlund 1

Uzayda en büyük yıldız olmaya yeni bir aday var: W26.

Güneşin yarıçapından 1500 kat büyük yarıçapıyla W26'nın uzaydaki bilinen en büyük yıldız olduğu düşünülüyor. Kırmızı süper dev bir yıldız olan W26 ömrünün son anlarını yaşıyor ve yakın bir gelecekte bir süpernova patlamasıyla yok olacak.

Avrupa Güney Gözlemevi - ESO'ya ait Çok Büyük Teleskop - VLT ile yapılan gözlemler dünyadan yaklaşık 16.000 ışık yılı uzaklığında olan ve Samanyolu'nda şu ana kadar keşfedilmiş tek Süper Yıldız Kümesi Westerlund 1'in yeni görüntüsünü ortaya koydu.

Komşu gökada içinde oldukça farklı gaz bulutları

NGC 2014 ve NGC 2020

ESO’nun Çok Büyük Teleskopu Samanyolu’nun uydu gökadalarından biri olan Büyük Macellan Bulutu’ndaki şaşırtıcı bir yıldız oluşum bölgesini görüntüledi. Keskin görüntüler iki farklı gaz bulutunu gözler önüne seriyor: kırmızı-renkli NGC 2014, ve mavi komşusu NGC 2020. Birbirlerinden farklı olsalar da, her ikisi de yeni doğmakta olan olağanüstü sıcak yıldız rüzgarları ile şekillendirilmekte ve ışıl ışıl parlatılmaktadırlar.

En Hafif Gezegen (HD 95086b) Görüntülenmiş Olabilir!

En hafif gezegen - HD 95086b

ESO’nun Çok Büyük Teleskop’unu kullanan bir gökbilimciler ekibi parlak bir yıldızın yakınında hareket eden sönük bir cisim görüntüledi.

Kütlesi Jüpiter’in dört ila beş katı büyüklüğünde olduğu tahmin edilen gezegen, Güneş Sistemi dışında şimdiye kadar doğrudan görüntülenen en hafif gezegen özelliğini taşıyor. Keşfin gezegen sistemlerinin oluşumu ve evrimi konusundaki görüşlere önemli katkılar yapması bekleniyor.

ESO’nun Çok Büyük Teleskopu 15. Başarılı Yılını Kutluyor

ESO dünyanın en gelişmiş optik aleti olan Çok Büyük Teleskop’unun 15. yılını bir yıldız doğumevinin göz alıcı bu yeni görüntüsü ile kutluyor. 

IC 2944

Görüntüde kalın toz kümelerinin gökbilimcilerce IC 2944 olarak bilinen ışıldayan pembe gaz bulutu üzerindeki gölgeleri gözler önüne seriliyor. Işığı geçirmeyen bu küçük kabarcıklar sanki bir çilek kokteyli içerisindeki mürekkep damlalarını andırıyor, tuhaf şekillerinin nedeni ise yakındaki parlak genç yıldızlardan gelen güçlü ışınımlar. 

Bu yeni görüntü Çok Büyük Teleskop için önemli bir yıldönümünü kutluyor – 25 Mayıs 1998’de dört Birim Teleskop’tan biri ile ilk ışık alındığından bu yana on beş yıl geride kaldı. Daha sonra ilk dört dev teleskopa daha küçük dört yardımcı teleskop da katılarak VLT Girişimölçeri’ni (VLTI) meydana getirdi. 

VLT halen faaliyette olan dünyanın en güçlü ve en üretken yer-konuşlu gökbilim tesislerinden biridir. 2012 yılı içerisinde VLT ve VLTI verilerine dayanarak 600’den fazla hakemli bilimsel makale yayınlandı (ann13009). 

ESO VLT teleskobundan hızlandırılmış gökyüzü görüntüleri

Yıldızların uzaya toz püskürtüşü görüntülendi!

Şili'nin Atacama çölündeki Cerro Paranal dağında bulunan dev teleskoptan yeni teknikler yardımıyla elde edilen görüntüler sayesinde kırmızı dev adı verilen sönmek üzere olan yıldızların uzaya toz püskürtüşünün ayrıntıları gözlendi.

Bilim adamları, Avrupa Güney Gözlemevi adlı devletlerarası astronomi araştırma kuruluşunun sahibi olduğu ''Çok Büyük Teleskop'' adı verilen Şili'deki dev teleskopun, R Leonis, D Doradus ve W Hydrae adlı kırmızı devlerin uzaya toz püskürtüşünün ayrıntılarına ilişkin elde ettiği görüntülerin, yıldız ve gezegenlerin, sönmek üzere olan yıldızlardan uzaya püskürtülen tozlardan oluşmuş olabileceğine işaret ettiğini bildirdi.