ALMA İlk Kez Erken Evren’deki Gökada Topluluklarına Tanık Oldu.

Atacama Büyük Milimetre/milimetre-altı Dizgesi (ALMA) ile Evren’in erken dönemlerine ait, normal gökadalarda bulunan, en uzak yıldız-oluşumu gaz bulutlarının tespiti yapıldı. Yeni gözlemler sayesinde gökbilimciler ilk gökadaların nasıl oluştuklarını görmeye başlayacak ve bu sayede yeniden-iyonlaşma dönemine ait kozmik sis perdesinin nasıl aralandığını anlamaya çalışacaklar. Şimdiye kadar sönük lekeler olarak görülen nesnelerin gökada kimlikleri ortaya çıkarılıyor.

Devrimsel ALMA Görüntüsü Gezegenlerin Kökenini Ortaya Çıkarıyor.

Atacama Büyük Milimetre/milimetre/altı Dizgesi ALMA ile alınan bu yeni görüntü genç bir yıldızın etrafında bulunan gezegen oluşum diskinin şimdiye kadar görülmemiş en ince detaylarını gözler önüne serdi. Bunlar ALMA’nın neredeyse tamamlanmış olan dizgesi ile alınan ilk gözlemler olup milimetre-altı dalgaboylarındaki en keskin görünüşe sahiptirler. Yeni sonuçlar öncül gezegen disklerinin gelişimi ve gezegenlerin nasıl oluştukları ile ilgili gözlemsel çalışmalardaki ileriye doğru muazzam ilerlemeyi temsil ediyor.

ALMA’nın yeni ve en güçlü haldeyken yapılan ilk bilimsel gözlemlerinde, araştırmacılar antenleri yaklaşık 450 ışık-yılı uzaklıkta, etrafında tozdan bir disk bulunan HL Tauri adlı genç bir yıldıza doğru çevirdiler [1]. Ortaya çıkan görüntü tüm beklentileri aşarak disk maddesinde yıldızın doğumundan kalan tüm detayları en ince ayrıntısına kadar gözler önüne serdi. Boşluklarla birbirlerinden ayrılmış eş merkezli parlak halka dizilerini göstermekteydi [2].

Çift Yıldız Sisteminde Gezegen Oluşum İzleri Keşfedildi.

ALMA’yı kullanan gökbilimciler ilk kez, bir çift yıldız sisteminin dış bölgelerinde bulunan büyük kütleli bir diskten sistemin iç bölgelerine doğru hareket eden gaz ve toz akışı keşfettiler. Daha önce hiç gözlenmeyen bu özellik, daha küçük, gezegen oluşumuna yol açan ve aksi halde şimdiye kadar ortadan kalkmış olması gereken ikincil bir diskin oluşmasından sorumlu olabilir. Güneş-benzeri yıldızların yarısı çift yıldız sistemlerinde doğmaktadır, bunun anlamı buradaki bulgular ötegezegen avı için önemli katkılar sağlayacaktır. Sonuçlar Nature dergisinin 30 Ekim 2014 sayısında yayınlacaktır.

ALMA Süpernova Toz Fabrikası Buldu.

Atacama Büyük Milimetre/milimetre-altı Dizgesi (ALMA) ile yapılan dikkat çekici yeni gözlemlerle, teleskop ilk kez, yakın zamanda gerçekleşen bir süpernovaya ait kalıntıların yeni oluşmuş tozlarla dolu olduğunu tespit etti. Eğer bu tozlar yeterli miktarda yıldızlar-arası ortama geçiş yapıyorlarsa, çoğu gökadanın nasıl olup da tozlu ve karanlık görünüşe sahip olduğu açıklanabilir.

Gökadalar kayda değer biçimde tozlu yerler olabilmektedirler [1] ve özellikle Evren’in erken dönemlerinde gerçekleşmiş olan süpernova patlamaları bu tozun ana kaynağı olabilir. Ancak bir süpernovanın toz-üretme yeteneğine ait doğrudan kanıtlar şimdiye kadar zayıf kaldı, ve genç, uzak gökadalarda bulunan verimli miktardaki tozdan sorumlu tutulamadılar. Ancak şimdi ALMA ile yapılan gözlemler bu durumu değiştiriyor.

Spitzer ve ALMA görüntüleriyle yeni doğan bir yıldız

Herbig-Haro 46/47

Spitzer Uzay Teleskobu ve ALMA uzayda yeni doğan bir yıldızı görüntülediler.

NASA'ya ait Spitzer Uzay Teleskobu ile ESO'ya ait Şili'deki Atacama Büyük Milimetre/Milimetre Altı Dizisi (ALMA) verileri birleştirilerek doğum sancıları çeken Herbig-Haro 46/47 adlı gökcisminin daha detaylı görüntüleri elde edildi.

Herbig-Haro 46/47 önceden bilinen ve yaklaşık 10 yıldır gözlemleri devam eden bir Herbig-Haro nesnesi.

Herbig-Haro nesneleri yenidoğan yıldızlardan dışarı akan gazların civardaki diğer gazların çarpışmaları sonucu oluşan bulutsu benzeri oluşumlara verilen addır.

Gizemli Dev Karadelik Jetleri ALMA’ya Yakalandı

Atacama Büyük Milimetre/milimetre-altı Teleskopu’nun gücünü kullanan iki uluslar-arası gökbilimciler ekibi gökadaların merkezlerinde bulunan dev karadeliklerden uzaya atılan jetlere ve bunların çevrelerini nasıl etkilediklerine odaklandılar. Her iki ekip de yakın, sessiz bir karadeliğin etrafındaki moleküler gaz bulutlarının şimdiye kadarki en keskin görüntülerini elde ederek uzak bir karadelikten çıkan beklenmedik güçlü bir jetin anlık görüntüsünü yakaladılar.

Yelken Takımyıldızı'nda Yeni Bir Yıldız Oluşumuna Yakın Çekim

Atacama Büyük Milimetre/milimetre-altı Dizgesi’ni kullanan gökbilimciler yeni doğan bir yıldızdan dışarıya doğru atılan maddeyi yakından görüntüledi.

Herbig-Haro 46/47 adlı bir nesnenin içindeki karbon monoksit moleküllerinden gelen ışımaya bakarak sahip oldukları jetlerin daha önce düşünüldüğünden daha fazla enerji yüklü olduklarını keşfettiler. Oldukça detaylı yeni görüntüler ayrıca daha önceden bilinmeyen ve tamamen farklı bir doğrultudaki bir jeti de gözler önüne serdi.

Yıldız patlamasından yıldız iflasına - NGC 253

Şili’deki ALMA teleskopu ile yapılan yeni gözlemler gökbilimcilere, coşkulu yıldız oluşum sürecinin gazları bir gökadadan dışarıya doğru atarak gelecek nesil yıldızların oluşması ve büyümesi için ihtiyaç duyduğu yakıtı nasıl sağladığını gösterdi.

Etkileyici görüntüler yakın Heykeltıraş Gökadası’nda bulunan yıldız oluşum bölgelerinden dışarıya atılan muazzam miktardaki moleküler gaz çıkışını gözler önüne serdi.

ALMA Yeni Doğan Dev Bir Yıldızı Görüntüledi.

SDC335.579-0.292

Atacama Büyük Milimetre/milimetre-altı Dizgesi’ni (ALMA) kullanarak yapılan yeni gözlemler, gökbilimcilere, canavar bir yıldızın karanlık bir bulutun içindeki oluşumunun şimdiye kadarki en iyi görüntüsünü verdi.

Güneş kütlesinin 500 katından daha büyük kütleli ve halen büyümeye devam eden Samanyolu’nda bilinen en büyük yıldız doğumevi bulundu.

Embriyonik yıldız büyük bir açlıkla içeri doğru hızla çöken madde ile beslenmektedir. Bu bulutun, oldukça parlak ve Güneş kütlesinin 100 katında bir yıldız doğurması bekleniyor. Gökadadaki en büyük ve parlak yıldız, soğuk ve karanlık bulutların içerisinde oluşuyor ancak bu oluşum süreci sadece toz ile değil ayrıca bir gizem ile de gölgelenmiş durumdadır [1].

ALMA teleskopları ve hızlandırılmış Samanyolu görüntüleri

ALMA Time-lapse sequences - June 2010 from Jose Francisco Salgado on Vimeo.

ALMA Kuyrukluyıldız Fabrikası Keşfetti.

Yeni Atacama Büyük Milimetre/milimetre-altı Dizgesi’ni (ALMA) kullanan gökbilimciler, genç bir yıldızın etrafında toz parçacıklarının yığılarak büyüdüğü bir bölgeyi görüntüledi. Bu, bir toz tuzağının net olarak gözlemlendiği ve modellendiği ilk olaydır. Böylece disk içerisindeki toz parçacıklarının nasıl büyük boyutlara ulaştığı, sonunda kuyruklu yıldızlar, gezegenler ve kayalık cisimleri oluşturduklarına dair uzun süredir var olan gizem çözüldü.

ALMA Erken Gökadaları Rekor Hızla Yakaladı

ALMA'dan erken gökada gözlemi

Yeni ALMA (Atacama Büyük Milimetre/milimetre-altı Dizgesi) teleskopunu kullanan bir gökbilimciler ekibi, Evren’in erken dönemlerine ait en zengin yıldız oluşumlarına ev sahipliği yapan 100’den fazla gökadanın konumunu belirledi.

ALMA yeryüzündeki benzer teleskopların on yıldan daha uzun bir sürede gözleyeceği gökadaları sadece birkaç saat içerisinde yakalayabilecek kadar güçlüdür.

ALMA İlk Yıldızların Hikâyesini Yeniden Yazdı.

ALMA ve Hubble Uzay Teleskobu verilerinin birleştirilmiş hali

Atacama Büyük Milimetre/milimetre-altı Dizgesi (ALMA) ile gerçekleştirilen gözlemler evrendeki yıldız doğumunun en hareketli olduğu dönemleri düşünüldüğünden çok daha önceye taşıdı. Sonular bir dizi makale olarak Nature dergisinin 14 Mart 2013 tarihli sayısında ve Astrofizik Dergisi’nde yayınlandı. Araştırma açılışı bugün kutlanan yeni uluslararası ALMA gözlemevinden gelen keşiflerin son bir örneği konumunda.

ALMA'nın Hizmete Girmesi Yeni Bir Keşif Döneminin Müjdecisi

ALMA Teleskobu

Bugün, Şili Andları'nın uzak bir bölgesinde, Atacama Büyük Milimetre/Milimetre-altı Dizisi (ALMA) resmî bir törenle hizmete girdi. Bu olay, dev teleskopun tüm ana sistemlerinin tamamlanmasını ve bu inşaat projesinin artık tam teşeküllü bir gözlemevine dönüşmesini müjdecisi.

ALMA Gezegen Oluşturan Gaz Akışlarına Işık Tutuyor.

Gezegen oluşturan gaz akışları (Canlandırma)

Atacama Büyük Milimetre/milimetre-altı Dizgesi’ni (ALMA) kullanan gökbilimciler ilk kez dev gezegenlerin oluşumuna dair önemli aşamaları gözlediler.

Gözlemlerde genç bir yıldızın etrafındaki disk maddesindeki boşluk boyunca ilerleyen dev gaz akışları tespit edildi.

Kahverengi Cücelerin Bile Gezegenleri Olabilir.

Bir kahverengi cücenin etrafındaki gaz ve toz bulutunun çizimi

ALMA yıldız olmayı başaramayan bir gökcisminin etrafındaki kozmik toz taneciklerini görüntüledi..

Atacama Büyük Milimetre/milimetre-altı Dizgesi’ni (ALMA) kullanan gökbilimciler ilk kez bir kahverengi cücenin etrafındaki toz diskinin içerisinde, yeni doğan yıldızların etrafındaki yoğun disklerde olduğu gibi milimetre-boyutlarında katı parçacıklar buldu.

Şaşırtıcı bulgular Dünya-boyutlarındaki kayalık gezegenlerin nasıl oluştuklarına dair teorileri zorlamakla birlikte, bu tür gezegenlerin sanılandan daha yaygın olabileceği sonucunu da ortaya çıkarıyor.

Genç bir yıldızın etrafında şeker molekülleri bulundu.

Niels Bohr Enstitüsü araştırmacıları liderliğinde çalışan bir grup gök bilimci genç bir yıldızın etrafında yer alan gaz kütlesi içerinde basit şeker moleküllerine rastladılar.

Keşif, hayatın yapı taşlarının gezegenler oluşurken zaten var olduğunu kanıtlıyor. Ayrıca gaz kütlesi içerisinde etilen glikol, metil format ve etanol gibi karmaşık organik moleküllere de rastlandı.