Karanlık Maddenin İlk İşaretleri Gözlendi mi?

Abell 3827 Gökada Kümesi

Karanlık maddenin ilk kez başka bir karanlık maddeyle kütleçekim kuvveti dışında bir yolla etkileşim sağladığı gözlenmiş olabilir. Çarpışan gökadaların ESO’nun Çok Büyük Teleskopu ve NASA/ESA Hubble Uzay Teleskopu ile gerçekleştirilen gözlemleri, Evren’in bu gizemli bileşeninin doğasına dair şaşırtıcı ipuçları ortaya çıkardı.

ESO’nun Şili’deki VLT’si üzerinde bulunan MUSE aygıtı ile birlikte yörüngedeki Hubble’dan alınan görüntüleri kullanan bir gökbilimciler ekibi Abell 3827 gökada kümesindeki dört gökadanın eş zamanlı çarpışmalarını araştırdı. Ekip sistemdeki kütlenin izini sürerek karanlık maddenin dağılımını parlak gökadaların konumları ile karşılaştırdı.

Karanlık maddenin ipuçları yeraltında bulunmuş olabilir.

Uzay boşluğunun yüzde 30’unu kapladığına inanılan ancak yapısı hakkında bir bilgi bulunmadığı gibi bugüne kadar kesin olarak tespit edilemeyen karanlık madde, yavaş yavaş yüzünü bilim insanlarına gösteriyor olabilir.

Minnesota’da yeraltında bulunan laboratuvarda karanlık maddenin parçacıklarına rastlamış olabileceklerini açılayan araştırmacılar, yine de elde edilen sonuçların bir keşif olarak tanımlanması için erken olduğunu belirtti. Araştırma ekibinde yer alan, Texas A&M Üniversitesi’nden Rupak Mahapatra, “Karanlık maddeyi bulduğumuz anlamına gelen bir keşif yapmadık... Şu an sadece başlangıç aşamasındayız... Daha çok detektör yapmalı ve onları çalıştırmalıyız” dedi.

NBCNews’e konuşan Mahapatra, sonuçların doğrulanması halinde, ‘zayıf etkileşimli büyük parçacık’a (WIMP) ait izleri tespit edeceklerini, böylece Evren’in yüzde 27-29’unu kapladığı düşünülen karanlık maddenin varlığını onaylayabileceklerini belirtti.

Karanlık maddenin izinde 7 Türk'ün imzası var.

Doç.Dr.Bilge Demirköz

CERN'in açıkladığı evrenin büyük bölümünü kapladığına dair bulgular olan ancak sırrı henüz çözülemeyen karanlık maddenin izinin bulunduğu deneylere Türkiye'den de 7 fizikçi katıldı.

ODTÜ Fen Edebiyat Fakültesi Fizik Bölümü öğretim üyesi ve Avrupa Nükleer Araştırma Merkezinde (CERN) görevli Doç. Dr. Bilge Demirköz, Uluslararası Uzay İstasyonundaki (UUİ) dedektörün sunduğu verilerin, NASA ve CERN'de çalışan bilim insanlarınca dün değerlendirildiğini anımsattı.

Alfa Manyetik Spektrometresi (AMS) olarak adlandırılan yaklaşık 7 ton ağırlığındaki dedektörün, Mayıs 2011'de UUİ'ye monte edilerek, faaliyete geçtiğini belirten Demirköz, AMS'nin elde ettiği verilerle ilk kez evrendeki en büyük sırlardan birini keşfetmeye biraz daha yaklaşıldığını söyledi. Demirköz, bulguların karanlık maddenin varlığını desteklediğini ancak başka bir kaynak olabileceğinin de göz önünde bulundurulması gerektiğini anlatarak, şöyle devam etti:

Karanlık maddenin izi bulundu.

Karanlık madde

Evrenin en gizemli temel taşlarından biri olan karanlık maddenin izi bulundu. Bilim adamlarından oluşan uluslararası ekip, Uluslararası Uzay İstasyonu'ndaki 2 milyar dolarlık deneyde, kozmik ışın algılayıcısının, daha önce doğrudan hiç gözlemlenmeyen karanlık maddenin ilk ipucunu bulduğunu açıkladılar.

Ekip, iki yıl önce uzaya gönderilen Alfa Manyetik Spektometresi'nden elde edilen ilk bulguların, yeni bir fizik fenomeninin kanıtını ortaya koyduğunu belirtirken, Avrupa Parçacık Fiziği laboratuvarındaki ekibin Nobel ödüllü lideri Samuel Ting, konuyla ilgili olarak gelecek aylarda daha kesin bulgular elde etmeyi umduğunu söyledi. Chicago Üniversitesi'nde görevli, karanlık madde alanında önde gelen fizikçilerden Michael Turner, "Bu 80 yıllık bir dedektiflik öyküsü ve sona yaklaşıyoruz" diyerek, bulguyu "cezbedici bir ipucu" olarak nitelendirdi.

Karanlık madde yerin 1.6 kilometre derinliğinde aranacak.

ABD'li bilim adamları Güney Dakota eyaletindeki eski bir altın madeninin derinliklerinde karanlık maddeyi aramaya hazırlanıyor. Bilim insanları, ilk verileri Şubat ayında almaya başlayacaklarını söyledi.

Yaklaşık 265 bin litrelik bir su tankı içine yerleştirdikleri dünyanın en hassas karanlık madde detektörünü yüzeyin 1,6 kilometre derinliklerine gönderen ekip, her şeyin planlandığı gibi gitmesi durumunda evren ve evrenin kökenleri ile ilgili yüzyıllardır merak edilen sorulara yanıt bulabileceklerini ileri sürüyor.

Karanlık madde aydınlanma yolunda

Evrenin en uzak derinliklerinden gelen ışık tahlil edildi ve haritalaştırıldı. Sonuç, "Karanlık maddenin doğasını ve evrenimizdeki galaksilerle ilişkisini anlamaya daha yakınız" sözleriyle ifade edildi.

Uluslararası bir astronom ekibi, evrenin yüzde 25'ini oluşturan esrarengiz karanlık maddenin şimdiye kadarki en kapsamlı haritasını yapmayı başardı.

Araştırma ekibinin sözcüleri, İskoçya'daki Edinburg Üniversitesi'nden Catherine Heymans ve Kanada'daki İngiliz Kolombiyası Üniversitesi'nden Ludovic Van Waerbeke, sunumlarını, ABD'nin Austin kentindeki Amerikan Astronomi Vakfı konferansında yaptılar.