Kartal Bulutsusu (M16 - NGC 6611)

Yılan takımyıldızında yer alan bir açık yıldız kümesidir. Dünyaya uzaklığı yaklaşık 7 bin ışık yılıdır. 1745 yılında keşfedilen bulutsu, M16 (Messier 16) ve NGC 6611 olarak da anılır. Yarıçapı yaklaşık olarak 7,5 ışık yılıdır.

Kartal Bulutsusu 

Adını uzaktan bakıldığında benzediği kartaldan alır. Bulutsunun merkezi yakınlarında yükselen ve Fil Hortumları ve Yaratılış Sütunları olarak da bilinen ışık yılları uzunluğunda yoğun ve tozlu sütunlar bulunmaktadır.

Astronominin Gelecek Takvimi

Astronomi ve uzay alanında gelecekte yaşanacak olayların yaklaşık tarihleri

2027
- 1999 AN10 asteroidinin dünyanın yakınından geçmesi.

2028
- 2001 WN5 asteroidinin dünyanın yakınından geçmesi.

2029
- Apophis adlı asteroidin anahtar deliğine girmesi.

Günberi ve Günöte (Perihel ve Afel)

Günberi: Güneş etrafında dolanan bir gökcisminin güneşe en yakın olduğu noktadır. Perihel olarak da adlandırılır.

Günöte: Güneş etrafında dolanan bir gökcisminin güneşe en uzak olduğu noktadır. Afel olarak da adlandırılır.

Dünya, Güneş etrafındaki dönüşü sırasında günberi noktasına 03-04 Ocak tarihinde, günöte noktasına ise 04-06 Temmuz tarihinde gelir.

Hindistan'ın uzay aracı Chandrayaan-2 Ay'a iniş yapamadı.

Hindistan'ın Ay'ın Güney Kutbu'na yakın bir bölgesine robotik uzay aracı indirme girişimi başarısızlıkla sonuçlandı.

Chandrayaan-2 adlı uzay aracı ile bağlantı, yüzeye 2 kilometre kala koptu.

Sonuç ile hüsrana uğrayan bilim insanlarını Başbakan Modi teselli etti.

Yıldızlara Doğru (Ad Astra)

Ad Astra (2019 - ABD, Brezilya Yapımı)

Vizyon Tarihi: 20 Eylül 2019

Yönetmen: James Gray

Senaryo: James Gray

Oyuncular: Brad Pitt, Ruth Negga, Tommy Lee Jones, Donald Sutherland, Jamie Kennedy

Film Hakkında: Yıldızlara Doğru, astronot Roy McBride'ın yolculuğunu anlatıyor.

20 yıl önce uzayda hayat aramak için çıktığı görevde kaybolan babasını galakside aramaya başlayan Roy, kayıp babasını bulmak ve gezegenimizdeki hayatı tehdit eden bir gizemi çözmek için güneş sisteminin dışına yolculuk ediyor.

Yolculuğu, insanın varlığının doğasına ve kozmostaki yerimize meydan okuyan sırları ortaya çıkarıyor.

Uzayda işlenen ilk suç iddiası

Astronot Anne McClain

Amerikan Uzay ve Havacılık Kurumu NASA, bir astronotun Uluslararası Uzay İstasyonu'nda boşanmak üzere olduğu eşinin banka hesaplarına girdiği iddiaları üzerine soruşturma başlattı. Bu olayın tarihte uzayda işlenmiş ilk suç olabileceği belirtiliyor.

Astronot Anne McClain, kendisine boşanma davası açan eşi Summer Worden'ın banka hesaplarına girdiğini kabul etti, ancak yanlış bir şey yapmadığını söyledi.

Perseid Meteor Yağmuru (Perseids)

Perseid Meteor Yağmuru ve Samanyolu - 11 Ağustos 2015

Perseids ya da Perseid gök taşı yağmuru, en bilinen ve en kolay gözlenebilen gök taşı yağmurlarından biridir.

Her yıl Temmuz sonu - Ağustos başı civarında gerçekleşir,  en yoğun olduğu zaman 12 Ağustos'u 13 Ağustos'a bağlayan gecedir.

Dünya'nın Güneş yörüngesinde dönerken Swift-Tuttle kuyrukyıldızının parçalarının içinden geçmesiyle oluşur, Perseus Takımyıldızı bölgesinde gözlemlenebilir.

Güneş fotoğrafları

Güneş ve Uluslararası Uzay İstasyonu

GJ 357d: Yaşam umudu içeren yeni Süper Dünya

GJ 357d (Canlandırma)

NASA'nın TESS isimli gözlem uydusunun verilerini kullanan bir grup astronom yaşamı destekleyebilecek özelliklerde bir ötegezegen keşfetti.

GJ 357d adı verilen ötegezegen dünyaya yaklaşık olarak 31 ışık yılı uzaklıkta bulunuyor.

GJ 357d dünyanın kütlesinin yaklaşık 6 katı büyüklüğünde bir Süper Dünya.

Gezegeninin yıldızına olan uzaklığı dünyanın güneşe olan uzaklığının yaklaşık beşte biri. Yıldızının güneşe oranla çok daha az enerji yayması GJ 357d'yi gezegenin yaşanabilir yörüngesinde olmasını sağlıyor. GJ357d'nin yıldızından aldığı enerji yaklaşık olarak Mars'ın güneşten aldığı enerjiye eşit.

Plüton

Plüton - 15 Temmuz 2015

Plüton, Güneş Sistemi'nde yer alan bir cüce gezegendir.

1930 yılında keşfedilen Plüton, uzun yıllar Güneş Sistemi'nin 9.gezegeni olarak kabul edildikten sonra 2006 yılında Uluslararası Astronomi Birliği'nin gezegen tanımını değiştirmesiyle gezegenlikten çıkarılmıştır. Başka diğer gök cisimleriyle birlikte yeni tanımlanan 'Cüce Gezegen' sınıfına alınan Plüton'un bilinen 5 uydusu bulunmaktadır.

Önceden keşfedilmiş Charon, Hydra ve Nix'e son yıllarda keşfedilen ve 2013 yılında isimlendirilen Kerberos ve Styx'de eklenmiştir.

Ötegezegenimizi İsimlendiriyoruz!

WASP-52 yıldızı ortada kırmızı çizgilerle işaretlenmiştir.
Görüntü Digitized Sky Survey (DSS, NASA)’dan alınmıştır.

Uluslararası Astronomi Birliğinin (IAU) 100. kuruluş yılı kutlamaları kapsamında dünya genelinde bir ötegezegen isimlendirme kampanyası başlatılıyor. Kampanyaya dünya genelinde 70 ülke katılıyor.

Türkiye katalog ismi WASP-52 olan yıldıza ve onun ötegezegenine isim veriyor.

Türk Astronomi Derneği (TAD) tarafından oluşturulan Ötegezegen İsimlendirme Ulusal Komitesi kampanya süresince gelen önerileri kurallar ve ilkeler ışığında inceleyecek ve daha sonra önerileri oylanmak üzere Türk Astronomi Derneği üyelerine sunacak.

En çok oy olan 20 öneriyi gözden geçirip IAU’ya iletilmek üzere yıldıza ve gezegenine ait 3 isim önerisini seçecek.

Ay

Ay

Dünyanın tek doğal uydusu olan gökcismidir. Güneş Sistemi içindeki 5.büyük uydudur. Dünya ile ay arasında yaklaşık 384.000 kilometrelik bir mesafe bulunmaktadır.

Ayın çapı yaklaşık 3.474 kilometre olup dünyanın çapının 1/4'ü kadardır. Yüzeyinde kütleçekim etkisi dünyanın 6'da biri kadardır.

Dünyanın etrafında dönmekte olan Ay, bu dönüşünü yaklaşık 27,5 günde tamamlar. Güneş, Dünya ve Ay yörüngesinde meydana gelen değişikliklerin de etkisiyle 29,5 günlük periyotlarla tekrarlayan ayın evreleri oluşur.

Ayın oluşumu hakkında en geçerli teori dünyanın oluşumu sırasında küçük bir gezegen büyüklüğündeki bir cismin dünyaya çarptığı ve saçılan parçalardan ayın oluştuğu şeklindedir.

Ay insanoğlunun ulaşıp ayak basabildiği en uzak noktayı temsil eder. 1969 yılında Neil Armstrong aya ayak basan ilk insan olarak tarihe geçmiştir.

Jeff Bezos: Ay'a kalıcı olarak dönme vakti!

'Dünya'nın 8. kıtası' diye nitelenen Ay'a yolculuk yeniden rağbet görmeye başladı. Bu kez ABD'li e-ticaret devi Amazon'un kurucusu Jeff Bezos, 2024'te Ay'a göndereceği uzay aracını takdim etti.

Dünyanın en değerli şirketinin CEO'su ve dünyanın en zengin kişisi konumundaki Jeff Bezos, tam da özel yaşamının skandallarla sarsıldığı bir dönemde, Ay'a yolculuk kervanına katıldı.

Evrendeki ilk moleküle ilişkin kanıt bulundu.

Amerikan Uzay ve Havacılık Dairesi (NASA), 3 bin ışık yılı uzaklıktaki gezegensi bulutta helyum hidrür kalıntıları bulduğunu açıkladı. Bu keşif, helyum hidrürün aslında uzayda var olduğuna ilişkin de bir kanıt niteliğinde.

Buluşla ilgili ayrıntılı haber, Nature dergisinin bu haftaki sayısında yayımlandı.

Evrenin ilk zamanlarında sadece birkaç tip atom vardı. Bilim insanları, büyük patlamadan 100 bin yıl sonra, helyum ve hidrojen atomlarının ilk kez bir araya gelerek 'helyum hidrür' isimli molekülü oluşturduğunu düşünüyor. Helyum hidrürün evrenin bazı bölgelerinde var olduğu tahmin ediliyordu ancak şimdiye kadar ona dair bir iz bulunamamıştı. 

İnsanlı Uzay Yolculuğu Uluslararası Günü - 12 Nisan

Yuri Gagarin

Sovyet kozmonot Yuri Gagarin, 12 Nisan 1961'de "Vostok 1" uzay mekiğiyle Dünya yörüngesini turlayarak uzaya çıkan ilk insan olarak tarihe geçti.

Bu sebeple 12 Nisan, "İnsanlı Uzay Yolculuğu Uluslararası Günü" olarak kutlanıyor.

İnsanlığın uzay macerasını harekete geçiren unsur, keşif güdüsünden çok egemenlik mücadelesi oldu. İkinci Dünya Savaşı'nın sona ermesinin ardından dünyanın iki süper gücü haline gelen ABD ve Sovyetler Birliği (SSCB), ellerindeki nükleer silahlarla uzak coğrafyalardaki hedefleri vurabilmek üzere kıtalar arası güdümlü füze sistemleri geliştirmeye başlamıştı. Uzun menzilli roketler aynı zamanda Dünya'nın alçak yörüngesine yapay uydular taşımaya da olanak sağlıyordu.

Powehi: Ilk karadelik fotografina verilen isim

Powehi

İlk kez fotoğrafı çekilen kara deliğe, Hawaii dilinde "Derin, süslü karanlık oluşum" anlamına gelen "Powehi" adı verildi. 

Hawaii'de yayımlanan Star Advertiser gazetesinin haberine göre dünyanın farklı bölgelerindeki sekiz gözlemevi arasında bağlantı kurularak oluşturulan Event Horizon teleskop dizgesi tarafından fotoğraflanan kara deliğin isim babası Hawaiili dil profesörü Larry Kimura oldu.

Projede görev alan gökbilimciler, kullanılan teleskoplardan ikisinin Hawaii'de olması nedeniyle, 40 milyar km çapıyla Dünya'dan üç milyon kat daha büyük olan dev kara deliğe Hawaii dilinde bir ismin verilmesini uygun gördü. Powehi sözcüğü Hawaii'de 18'nci yüzyıldan beri söylenen ve yaratılış hikayesini anlatan Kumulipo adlı bir ilahideki "Po" ve "Wehi" sözcüklerinin birleşiminden oluşuyor. Po, "Sonsuz yaratımdaki derin karanlık kaynak", Wehi de "süslenmiş, bezenmiş" anlamına geliyor.

'İsim bilimsel tanıma çok uyuyor'

Prof. Larry Kimura, yazılı açıklamasında "Bilimsel olarak teyit edilmiş ilk kara deliğe bir Hawaii isminin verilmesi benim ve Po'dan gelen soyum için büyük bir onur" dedi.

Projede görev alan 200 gökbilimciden biri olan, Mauna Kena'daki James Clerk Maxwell Gözlemevi'nin yöneticisi olan Jessica Dempsey de "Haberi duyunca az kalsın sandalyemden düşüyordum. İsim kara deliğin bilimsel tanımıyla çok güzel örtüşüyor" dedi.

Dünya'dan 500 milyon trilyon km (500 kentilyon km, yaklaşık 54 milyon ışık yılı) uzaklıktaki kara deliğin fotoğrafı Çarşamba günü yayımlanmıştı.

Gökbilimciler İlk Kez Bir Karadeliği Görüntüledi

Messier 87 Galaksisi'nin merkezindeki kara delik

Sekiz yer-konuşlu radyo teleskoptan oluşan ve uluslararası işbirliği ile geliştirilen gezegen-ölçeğindeki Olay Ufku Teleskopu (EHT) karadelik gözlemleri için tasarlandı. Bugün dünya genelinde koordine edilen bir basın konferansı ile EHT araştırmacıları ilk kez bir süper-kütleli karadeliği ve gölgesini doğrudan gözlemeyi başardıklarını açıkladılar. Bu gelişme bugün altı farklı makale ile Astrophysical Journal Letters adlı derginin özel sayısında duyuruldu.

İsrail Ay'ın yörüngesindeki yedinci ülke oldu

İsrail’in ‘Beresheet’ uzay aracı Dünya’dan fırlatılmasından 6 hafta sonra Ay’ın yörüngesine girdi.

‘Beresheet’ planlandığı gibi 11 Nisan’da Ay’ın yüzeyine inerse, bunu başaran hem ilk özel hem de ilk İsrail misyonu olacak.

İsrail devletine bağlı Hava Uzay Endüstrileri’nin (IAI) desteğiyle misyonu gerçekleştirmeye çalışan kuruluş SpaceIL’in Başkanı Morris Kahn, böyleceAy’ın yörüngesine giren ülkeler kulübüne yedinci sıradan katıldıklarını söyledi.

TOI 197.01: Sıcak Satürn

TOI 197.01

Amerikan Havacılık ve Uzay Dairesi'nin (NASA) geçen yıl Nisan ayında uzaya fırlattığı TESS teleskobunun Güneş Sistemi'nin dışında Satürn büyüklüğünde bir gezegen keşfettiği açıklandı. 

TESS'ten Ocak ayında gelen verileri değerlendiren Iowa Üniversitesi uzmanları, dev bir gaz kütlesinden oluşan "TOI 197.01" adı verilen gezegenin, Güneş'ten biraz daha büyük ve ağır 5 milyar yaşındaki sıcak bir yıldızın yörüngesinde olduğunu duyurdu. 

İlkbahar Ekinoksu - 21 Mart

Ekinoks (gün tün eşitliği ya da ılım olarak da bilinir), Güneş ışınlarının Ekvator'a dik vurması sonucunda aydınlanma çemberinin kutuplardan geçtiği an. Gündüz ile gecenin eşit olması durumudur. Yılda iki kez tekrarlanır - İlkbahar Ekinoksu ve Sonbahar Ekinoksu.

23 Eylül durumu: Kuzey ve Güney Yarım Küre, Güneş ışınları öğle vakti Ekvator’a 90°'lik açı ile düşer. Gölge boyu Ekvator’da sıfırdır. Güneş ışınları bu tarihten itibaren Güney Yarım Küre’ye dik düşmeye başlar. Bu tarihten itibaren Güney Yarım Küre’de gündüzler, gecelerden uzun olmaya başlar. Kuzey Yarım Küre’de ise tam tersi olur. Bu tarih Güney Yarım Küre’de İlkbahar, Kuzey Yarım Küre’de Sonbahar başlangıcıdır. Aydınlanma çemberi kutup noktalarına teğet geçer. Bu tarihte Güneş her iki kutup noktasında da görülür. Dünya’da gece ve gündüz birbirine eşit olur. Bu tarih Kuzey Kutup Noktası’nda altı aylık gecenin, Güney Kutup Noktası’nda ise altı aylık gündüzün başlangıcıdır.