Plüton

Plüton - 15 Temmuz 2015

Plüton, Güneş Sistemi'nde yer alan bir cüce gezegendir.

1930 yılında keşfedilen Plüton, uzun yıllar Güneş Sistemi'nin 9.gezegeni olarak kabul edildikten sonra 2006 yılında Uluslararası Astronomi Birliği'nin gezegen tanımını değiştirmesiyle gezegenlikten çıkarılmıştır. Başka diğer gök cisimleriyle birlikte yeni tanımlanan 'Cüce Gezegen' sınıfına alınan Plüton'un bilinen 5 uydusu bulunmaktadır.

Önceden keşfedilmiş Charon, Hydra ve Nix'e son yıllarda keşfedilen ve 2013 yılında isimlendirilen Kerberos ve Styx'de eklenmiştir.

Cüce gezegen Haumea'nın halkaları keşfedildi.

Türk bilim insanlarının da içerisinde yer aldığı uluslararası ekip, "cüce gezegen" olarak nitelendirilen ve dünyaya 7,5 milyar kilometre uzaklıkta bulunan Haumea'nın donmuş gaz ve tozlardan oluşan halkasının varlığını keşfetti.

Keşifle ilgili açıklama yapan Ege Üniversitesi Fen Fakültesi Fizik Bölümü Öğretim Üyesi ve Türkiye Meteor Takip Sistemleri Projesi Yürütücüsü Doç. Dr. Ozan Ünsalan, güneş sisteminin dışında, Neptün'ün ötesinde, sırasıyla Pluto, Eris, Makemake ve Haumea olarak adlandıran, gezegen sınıflamasına girmeyen 4 cisim bulunduğunu, bunların "cüce gezegen" olarak adlandırıldığını söyledi.

Plüton karanlık yüzünü gösterdi.

NASA'nın insansız uzay aracı New Horizons (Yeni Ufuklar), cüce gezegen Plüton'un yüzeyinde bariz bir şekilde karanlık ve aydınlık görünen bölgeler olduğunu saptadı.

14 Temmuz'da gezegenin yakınından geçecek olan New Horizons şu anda Plüton'dan yaklaşık 40 milyon kilometre uzakta.

Plüton'un uydu sayısı için yeni iddialar

Plüton ve uyduları simülasyonu

ABD Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi (NASA) tarafından gerçekleştirilen bir simülasyon, cüce gezegen Plüton’un beş değil, 10 uyduya sahip olabileceğini gösterdi. Simülasyon, Plüton’u incelemek için görevlendirilen New Horizons uzay aracının Plüton ve uydusu Charon arasındaki bölgeye girdiğinde büyük bir risk alabileceğini öne sürdü. 

Cüce Gezegen Makemake'de Atmosfer İzine Rastlanmadı.

Makemake Cüce Gezegeni canlandırması

ESO’nun Şili’de bulunan gözlemevlerindeki teleskoplardan üçünü kullanan gökbilimciler uzak bir yıldızın önünden geçtiği sırada yıldızın ışığını engelleyen cüce gezegen Makemake’yi gözlediler.

Yeni gözlemlerle cüce gezegenin bir atmosferle çevrili olup olmadığı ilk kez kontrol edilmiş oldu. Bu soğuk dünyanın yörüngesi Güneş Sistemi’nin dış kısmında olup Pluto gibi bir atmosfere sahip olması bekleniyordu, ancak durumun öyle olmadığı görüldü.

Sedna

Sedna canlandırması...

Neptün Ötesi bir gökcismi. 14 Kasım 2003'de keşfedilen Sedna; 1200 ila 1800 km. arası tahmini boyutlarıyla Plüton'un 2/3'ü büyüklüğündedir.

Yuvarlak bir gökcismi olduğu düşünülen Sedna'nın cüce gezegen olarak kabulü önerilmiş ama bu öneri  henüz kabul edilmemiştir.

2003 VB12 olarak da adlandırılan Sedna güneş etrafındaki bir dönüşünü yaklaşık 12 bin yılda tamamlar. Güneşe en yakın zamanında yaklaşık 11 milyar kilometrelik mesafede bulunan Sedna ince uzun elips yörüngesiyle güneşe en uzak bulunduğu noktada 139 milyar kilometrede bulunur.

Gezegen

Güneş veya diğer yıldızlar etrafında genellikle sabit elips yörüngeler üzerinde dönen gök cisimleridir. Güneş Sistemi dışındaki gezegenlere öte gezegen denilir.

Uluslararası Astronomi Birliği'nin bir gökcisminin gezegen olarak kabul edilebilmesi için kabul ettiği son kriterler şunlardır:

- Güneş çevresinde belirli bir yörüngede dolanmak,
- Kendi kütleçekimiyle yuvarlaşabilecek kadar bir kütleye sahip olmak,
- Yörüngesinin yakın komşuluğunu temizlemiş olmak,

Güneş Sistemi'nde gezegen olarak kabul edilen 8 gök cismi bulunmaktadır. Bunlar güneşten uzaklıklarına göre sırasıyla Merkür, Venüs, Dünya, Mars, Jüpiter, Satürn, Uranüs ve Neptün'dür. Uzun bir süre gezegen olarak kabul edilen Plüton Uluslararası Astronomi Birliği'nin gezegen tanımını değiştirmesinden sonra cüce gezegen olarak nitelendirilmiştir.

Cüce gezegen Plüton'un yeni bir uydusu keşfedildi.

''Cüce gezegen'' Plüton'un çevresinde yeni bir uydu gözlendi.

Hubble Uzay Teleskobu'nu kullanan bilim adamları, Plüton'un çevresinde bugüne kadarki en küçük uyduyu keşfettiklerini belirtti.

Genişliği 24 kilometre olan minik uyduyla Plüton'un çevresindeki uydu sayısı 5'e çıktı. İsim bulununcaya kadar yeni uydunun, ''P5'' olarak anılacağı kaydedildi. 

Astronomlar, 2006 yılında Plüton'u gezegenlikten cüce gezegenliğe düşürmüştü.