Ganymede

Ganymede

Ganymede, Jüpiter'in en büyük uydusudur. Merkür gezegeninden dahi büyük olan Ganymede aynı zamanda Güneş Sistemi'ndeki en büyük uydudur.

1610 yılında Galileo Galilei tarafından keşfedilmiştir. Yaklaşık 5262 kilometre çapındadır. Jüpiter'e yakınlık açısından üçüncü sıradadır.

Jüpiter'den yaklaşık 1 milyon 70 bin kilometrelik uzaklıktaki yörüngesinde dönmektedir.

Gezegenin etrafındaki bir turunu yaklaşık olarak 7 gün 3 saatte tamamlamaktadır.

Çok ince bir atmosfere sahiptir.

Jüpiter'de 'Yunus Balığı' görüntüsü

NASA'nın 1 milyar dolar bütçeli uzay araştırma programı New Frontiers kapsamında 2011 yılında uzaya fırlatılan Juno uzay aracı, 5 yıllık dev uzay yolculuğunun ardından 4 Temmuz 2016 günü Jüpiter'in yörüngesine oturmuştu.

O günden bu yana Güneş Sistemi'nin en büyük ve en tehlikeli gezegeni etrafında çalışmalar yapan uzay aracı özellikle de her 53 günde bir gerçekleştirdiği yakın geçişler sırasında inanılmaz değerli veriler topluyor.

Gezegen kavuşumu fotoğrafları

Hilal Ay ve Venüs 

Jüpiter

Güneş Sistemi'nde yer alan en büyük gezegendir. Güneşe uzaklık bakımından beşinci gezegen olan Jüpiter büyük ölçüde hidrojen ve helyumdan oluşmakta ve gaz devleri sınıfına girmektedir.

Jüpiterin güneşten ortalama uzaklığı 778 milyon kilometredir. Bilinen 63 doğal uydusu vardır. İo, Europa, Ganymede, Callisto bu uyduların en büyüklerindendir. Jüpiter dünyanın yaklaşık 1.000 katı bir büyüklüğe sahiptir.

Yoğunluğu nispeten düşüktür. Jüpiter'in 4 büyük uydusu olan İo, Europa, Callisto ve Ganymede 1610 yılında Galileo Galilei tarafından keşfedilmiştir. Bu aynı zamanda dünya dışında başka bir gezegenin uydusu olduğunun da ilk kez anlaşılmasıdır.

Jüpiter - Venüs kavuşumu - 13 Kasım 2017

Venüs - Jüpiter kavuşumu (13 Kasım 2017 - Stokholm - İsveç)

13 Kasım 2017 sabahı Venüs ve Jüpiter gezegenleri gökyüzünde birbirine oldukça yakın göründü. Kavuşum gündoğumundan yaklaşık 1 saat önce gerçekleşti.

Çıplak gözle de görülebilen bu iki gezegen doğu yönünde birbirlerine 0.3 dereceye kadar yakın göründü. Ayın çemberinin genişliğinin 0.5 derece olduğu göz önüne alındığında gezegenlerin birbirine ne kadar yakın göründüğü daha iyi anlaşılabilir.

13 Kasım'dan sonraki günlerde Jüpiter gittikçe yükselecek, Venüs ise gün geçtikçe alçalarak gözden kaybolacak.

Bir dürbüne bakarsanız iki gezegeni kolayca gözleyebilirsiniz. Teleskopla iki gezegeni aynı görüş alanına alabilirsiniz.

Juno'dan yeni Jüpiter görüntüleri

NASA, Juno uzay aracının Jüpiter yakınlarında 27 Ağustos 2016 tarihinde çektiği son fotoğrafları yayınladı. Güneş Sistemi’nin en büyük gezegeni ilk kez bu kadar yakından görüntüleniyor.

Jüpiter’in sadece 4 bin 200 km yakınından geçerek çok renkli atmosferini görüntüleyen Juno, Dünya’ya 6 MB boyutunda fotoğrafları gönderdi.

Juno'nun Jüpiter' yakınlaşma ve uzaklaşma aşamaları

Juno, Jüpiter'in yörüngesine girdi.

Juno Uzay Aracı

Amerikan Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi'nin (NASA) Güneş Sistemi'ndeki en büyük gezegen Jüpiter'i araştırmak üzere tasarlanan Juno uzay aracı, Jüpiter'in yörüngesine başarıyla girdi.

Dünya'dan beş yıl önce fırlatılan Juno, gezegene yaklaşırken hızını düşürmek ve Jüpiter'in manyetik çekim alanına girebilmek için roket motorunu ateşledi.

NASA'nın California'daki kontrol merkezi Pasadena'da, telsiz sinyallerinin alınmasıyla çalışanlar misyonun başarısını kutladı.

Juno Jüpiter'in manyetik alanına girdi.

NASA, 4 Temmuz’da Jüpiter’in yörüngesine yerleştirmeyi planladığı Juno'nun tarihi misyonu nedeniyle Los Angeles'taki "Jet Propulsion Laboratory"de (JPL) basın mensuplarına bir brifing düzenledi. 

Brifingte, Juno uzay aracının Jüpiter'in manyetik alanına girdiğini bildiren NASA yetkilileri, 4 Temmuz Pazartesi gününü heyecanla beklediklerini ifade etti. 

Europa'nın okyanusunda Dünya benzeri bir kimyasal denge olabilir.

NASA'nın araştırma ve geliştirme merkezi Jet Propulsion Laboratory (JPL) tarafından yürütülen araştırmada, Europa'nın Dünya'dakine benzer bir yaşamı destekleyen kimyasal dengeye sahip olabileceği belirtildi.

TUZLU OKYANUS SULARI YAŞAM İÇİN UYGUN OLABİLİR

Sonuçları, "Geophysical Research Letters" dergisinde yayımlanan çalışmada, uydunun buzlu yüzeyinin altındaki tuzlu okyanus sularının yaşam için uygun bir alan olabileceği ileri sürüldü.

JPL'den gezegen bilimci Steve Vance, "Europa'nın okyanuslarındaki oksijen ve hidrojen döngüsü, Dünya'da olduğu gibi, okyanus kimyasına ve yaşama dair önemli bir etmen olacaktır" dedi. 

OKYANUSA DOĞRU OKSİJEN SALINIYOR

Araştırmacılar, Jüpiter'den yayılan radyasyonun, Europa'nın yüzeyindeki donmuş suları moleküllerine ayırdığını ve okyanusa doğru oksijen salındığını keşfetti. Araştırma sonunda, Dünya'daki kimyasal orana benzer şekilde Europa'da oksijenin hidrojenden 10 kat daha fazla üretildiği kaydedildi. Yeryüzünde hidrojenin okyanuslardaki serpantinleşme olarak bilinen süreçte, tuzlu su ve kayaların tepkimesiyle ortaya çıkan ısı ve mineraller sonucu üretildiğine işaret eden bilim adamları, hidrojenin Europa'nın okyanuslarında da aynı şekilde ortaya çıkabileceği tahmininde bulunuyor.

2020'DE UZAY ARACI GÖNDERİLECEK

NASA, daha yakından incelemeler yapmak ve yüksek çözünürlük fotoğraflar almak için 2020'li yıllarda Europa'ya uzay aracı göndermeyi planlıyor.

İo: Jüpiter'in ilginç uydusu

Jüpiter ve uydusu İo

İo, Jüpiter'in uydularından biridir. Güneş Sistemi'nin en aktif volkanik faaliyetlerine sahip olan İo, sürekli püsküren gazları ve lavlarıyla ilginç bir gök cismidir.

Yaklaşık 400 aktif yanardağı olduğu tahmin edilmektedir. 1610 yılında Galileo tarafından keşfedilen İo, kendi çekim gücü ile Jüpiter'in olağanüstü çekim gücünün iç kesimlerinde yarattığı sürtünme ile inanılmaz volkanik faaliyetlere sahne olmaktadır.

Jüpiter'in genç versiyonu keşfedildi.

55 Eri B

Gemini Güney Teleskobu'na eklenen en yeni gezegen avcısı Gemini Gezegen Görüntüleyicisi, 51 Eri B adı verilen gaz devi keşfetti. Jüpiter'in yaklaşık iki katı olduğu açıklanan gezegenin atmosferinde, büyük miktarda su buharı ve metan olduğu belirtildi.

Science dergisinde yayımlanan araştırmaya göre, Gemini ilk tespitini yerden yapılan doğrudan gözlemler sonucu gerçekleştirdi.

Jüpiter'in uydusu Ganymede'de devasa okyanus

Güneş Sistemi'nin en büyük uydusu olan Ganymede'in buzla kaplı yüzeyinin altında büyük bir okyanus olabileceğine dair yeni bulgular ortaya çıktı. Yeni veriler, Jupiter'in uydusunun üzerindeki ışıkların "dansını" inceleyen Hubble Uzay Teleskobu'ndan geldi.

Okyanusun varlığının, canlı türlerinin de varlığı olasılığı nedeniyle Ganymede'e ilgiyi artırabileceği belirtiliyor. Avrupa Uzay Ajansı, 2030'lı yıllarda Juice adlı keşif aracını Merkür gezegeninden bile büyük olan Ganymede'in yörüngesine oturtacak.

Jüpiter'in üç uydusu tek karede

Hubble Teleskobu, oldukça nadir yaşanan bir gök olayını görüntülemeyi başardı. Jüpiter'in üç büyük uydusu, gezegenin aynı tarafında hareket ederken görüntülendi.

24 Ocak 2015'de Hubble'ın kısa aralıklarla çektiği görüntülerde, Europa, Callisto ve Io görülüyor. Üç uydu, fotoğrafın sol alt köşesinden yukarı sağ tarafa doğru hareket ediyor ve hareketleri boyunca gölgeleri Jüpiter üzerinde beliriyor.

Ay ve Jüpiter yakınlaşması

Ay ve Jüpiter - 15 Kasım 2014 - Endonezya

Gezegenlerin güneşe ve dünyaya uzaklıkları

Güneşe olan uzaklıklar (Ortalama)

Merkür 58 milyon kilometre
Venüs 108 milyon kilometre
Dünya 150 milyon kilometre
Mars 228 milyon kilometre
Jüpiter 778 milyon kilometre
Satürn 1 milyar 426 milyon kilometre
Uranüs 2 milyar 872 milyon kilometre
Neptün 4 milyar 503 milyon kilometre

Büyük Kırmızı Leke

Büyük Kırmızı Leke - Nisan 2014 (Hubble Teleskobu)

Büyük Kırmızı Leke, Jüpiter gezegeninde yer alan ve yaklaşık 340 yıldan beri devam eden bir fırtınadır.

Gezegenin ekvatorunun 22 derece güneyinde bulunur . Dünyadan teleskoplarla çıplak gözle görülebilecek kadar büyüktür.

İlk olarak Robert Hooke tarafından 1664 yılında gözlemlenen Büyük Kırmızı Leke dünyanın yaklaşık 4 katı büyüklüğündedir.

Büyük Kırmızı Leke, gaz devlerinde sıkça rastlanan ve süreleri birkaç saatten başlayıp bazıları yıllarca süren dev fırtınaların en büyüğüdür.

Jüpiter'in Büyük Kırmızı Leke'si küçülüyor.

Büyük Kırmızı Leke - Nisan 2014

Jüpiter'in Büyük Kırmızı Leke'si günden güne küçülüyor. Lekenin içindeki oval şekil giderek noktasal bir boyuta geliyor.

Leke'nin 1930'lardan bu yana küçüldüğüne dair görüşler mevcuttu. Hubble Teleskobu'nun yaptığı son gözlemler küçülmeyi tam olarak gözler önüne serdi.

Büyük Kırmızı Leke, Jüpiter atmosferinde bir çalkantı veya yüksek basınçla oluşmuş ve yüzyıllardır süregelen devasa bir fırtına. 1800'lü yıllarda yapılan ölçümlerde içine 3 tane dünyanın sığabileceği şekilde 41 bin kilometre uzunluğuna sahip olan lekenin 1979-1980 yıllarında Voyager görevi uzay aracının gözlemlerinde 23.335 kilometrelik uzunluğa küçüldüğü hesaplandı.

Jüpiter'in uydusu Ganymede'de yaşam ipuçları

Ganymede

Gökbilimciler, Güneş Sistemi'nin ve Jüpiter'in en büyük uydusu Ganymede'in yeraltında yaşam saklıyor olabileceğini belirtti. Uydunun yüzey altında tıpkı soğan benzeri buzul katmanları olduğu ortaya çıktı.

Güneş'e en yakın gezegen Merkür'den bile büyük olan Ganymede'in, yüzeyinin altında katmanlar halinde sıvı okyanuslar saklıyor olabileceği anlaşıldı.

Gezginlerin Hikayeleri (Cosmos - Carl Sagan)

1.Bölüm
 

Europa'nın Everest'ten büyük gayzerleri olabilir.

Europa'nın gayzerlerinin canlandırması

Jüpiter'in uydusu Europa'nın yüzeyini kaplayan buz tabakasından püsküren su gayzerlerine ilişkin kanıtlar bulundu. Hubble Uzay Teleskobu'nun elde ettiği yeni görüntülerle bu gayzerlerin uydunun yüzeyinden kilometrelerce yukarıya, hatta Everest'in yüksekliğinin 20 katına kadar su ve su buharı püskürttüğü anlaşılıyor.

Daha önceden elde edilen kanıtlarla Europa'nın buzlu yüzeyinin altında kilometrelerce derinliğinde bir okyanus olduğu anlaşılmıştı. Yüzeyden püsküren su buharlarının kaynağının bu okyanus olduğu düşünülüyor. Bu konuda henüz kesin bir kanıt olmasa da ilk veriler bu düşünceyi destekliyor.

Europa yaklaşık olarak Dünya'nın uydusu ay boyutlarında. Güneş Sistemi'nin en büyük gezegeni Jüpiter'in uydusu Europa'nın yüzeyindeki 15 ila 25 kilometre kalınlığındaki buz tabakasının altında 160 kilometre derinliğinde büyük bir okyanus olduğu biliniyor.