Ganymede

Ganymede

Ganymede, Jüpiter'in en büyük uydusudur. Merkür gezegeninden dahi büyük olan Ganymede aynı zamanda Güneş Sistemi'ndeki en büyük uydudur.

1610 yılında Galileo Galilei tarafından keşfedilmiştir. Yaklaşık 5262 kilometre çapındadır. Jüpiter'e yakınlık açısından üçüncü sıradadır.

Jüpiter'den yaklaşık 1 milyon 70 bin kilometrelik uzaklıktaki yörüngesinde dönmektedir.

Gezegenin etrafındaki bir turunu yaklaşık olarak 7 gün 3 saatte tamamlamaktadır.

Çok ince bir atmosfere sahiptir.

Neptün

Neptün Güneş Sistemi'nde bir gezegendir. Neptün 4 milyar 500 milyon kilometrelik bir uzaklığıyla güneşe en uzak gezegendir. Büyüklük sıralamasına göre ise 4.büyük gezegendir. Kütle itibariyle dünyanın 17 katıdır. Güneş etrafındaki dönüşünü 165 yılda tamamlar.

1846 yılında keşfedilen Neptün'ün bilinen 14 uydusu vardır. En büyük uydusu Triton'dur. Diğer gaz devleri gibi gezegen büyük oranda hidrojen ve helyumdan oluşur. Atmosferinde bulunan metan gezegene mavi rengini verir.

Jüpiter

Güneş Sistemi'nde yer alan en büyük gezegendir. Güneşe uzaklık bakımından beşinci gezegen olan Jüpiter büyük ölçüde hidrojen ve helyumdan oluşmakta ve gaz devleri sınıfına girmektedir.

Jüpiterin güneşten ortalama uzaklığı 778 milyon kilometredir. Bilinen 63 doğal uydusu vardır. İo, Europa, Ganymede, Callisto bu uyduların en büyüklerindendir. Jüpiter dünyanın yaklaşık 1.000 katı bir büyüklüğe sahiptir.

Yoğunluğu nispeten düşüktür. Jüpiter'in 4 büyük uydusu olan İo, Europa, Callisto ve Ganymede 1610 yılında Galileo Galilei tarafından keşfedilmiştir. Bu aynı zamanda dünya dışında başka bir gezegenin uydusu olduğunun da ilk kez anlaşılmasıdır.

New Horizons Güneş Sistemi'nin sınırını görüntülemiş olabilir.

Science News'da yer alan habere göre, New Horizons'ın üzerinde bulunan uzay cisimlerinin atmosferini inceleyen morötesi teleskop Alice, Güneş Sistemi'nin kıyısından geldiği sanılan morötesi bir parıltı tespit etti.

Güneybatı Araştırma Enstitüsünden (SwRI) bilim adamı ve New Horizons uzay aracı ekibinden Leslie Young, yaptığı açıklamada, Alice aracılığıyla ulaşan görüntülerde Güneş Sistemi'ni galaksiden ayıran sınırdan geldiği sanılan morötesi bir parıltının görülebildiğini aktardı.

Mars'ta 2 milyar yıl önce volkanik faaliyet olduğuna dair kanıtlara ulaşıldı.

Afrika'da 2012 yılında keşfedilen "Kuzeybatı Afrika 7635" adlı gök taşını inceleyen bilim adamları, Mars'ta en az 2 milyar yıl önce volkanik aktiviteler olduğuna ilişkin kanıtlar elde etti.

Sonuçları, "Science Advances" dergisinde yayımlanan çalışmada, Houston Üniversitesinden araştırmacılar, Mars'tan geldiği belirlenen gök taşının incelenmesi sonucunda, Kızıl Gezegen'in güneş sistemindeki en uzun ömürlü volkanlardan bazılarına ev sahipliği yaptığının doğrulandığını belirtti.

Venüs

Venüs, Güneş Sistemi'nde bulunan bir gezegendir. Uzaklık bakımından Merkür'den sonra ikinci sırada bulunan Venüs'ün güneşe uzaklığı yaklaşık 108 milyon kilometredir.

Zühre, Çolpan ve Çoban Yıldızı da olarak bilinen Venüs büyüklük olarak dünyaya oldukça yakın bir büyüklüktedir. Venüs'ün kütlesi dünyanın kütlesinin yaklaşık 0,8 katı kadardır.

Güneş etrafındaki bir dönüşünü yaklaşık 225 günde tamamlayan Venüs ilginç bir şekilde kendi ekseni etrafında diğer gezegenlerin aksi yönde döner.

Phattie: Güneş Sistemi'nin 9. gezegen adayı

California Teknoloji Enstitüsü’ndeki gökbilimciler Güneş Sistemi dışında Dünya’nın 10 katı büyüklüğünde yeni bir gezegenin varlığına dair çok güçlü veriler elde etti. Gözlemsel kanıtlara henüz ulaşılamadı ancak matematiksel veriler X Gezegeni’nin -çekim denklemlerine göre- orada olması gerektiğini söylüyor.

Popular Science’ın haberine göre gözlemler çoktan başladı. Hawaii’deki Mauna Kea yanardağının tepesinde bulunan dünyanın en güçlü teleskobuyla uzaydaki her hareket takip ediliyor.

Güneş sisteminde yeni gök cismi keşfedildi: V774104

V774104

Gök bilimciler Güneş Sistemi'nde yeni bir gök cismi keşfetti. Yaptıkları araştırmalarla yeni bulgular elde eden gök bilimciler, Güneş’in yörüngesinde Plüton'un ötesinde keşfedilmemiş gezegenler olabileceğini de açıkladı.

Amerikan Astronomi Topluluğu'nun 47. Yıllık Toplantısı'nda sunulan çalışmaya göre, "V774104" adı verilen gök cismi, Güneş'ten 15,5 milyar kilometre uzaklıkta yer alıyor. Bu rakam, Güneş ile Dünya arasındaki mesafenin 103 katına denk geliyor.

Güneş Sistemi'ninin büyüklüğünü anlayabilmek

Birçok görselde Güneş Sistemi'nin kolayca anlaşılabilmesi için güneş ve gezegenler sırayla ve aralarındaki mesafeler göz ardı edilerek resmedilir. Halbuki gerçek bundan çok farklıdır. Gezegenler arasında inanılmaz mesafeler mevcuttur.

ABD'de bir grup araştırmacı Güneş Sistemi'ndeki mesafeleri gerçek oranlarıyla ölçekleyebilmek için Nevada Çölü'nde ilginç bir çalışmaya imza atmışlar. Çalışmanın aşağıdaki etkileyici videosunda Güneş Sistemi'nde dahi ne kadar küçük bir yer kapladığımızı görmek mümkün.

 
To Scale: The Solar System from Wylie Overstreet on Vimeo.

(Ölçeklendirmenin sadece mesafeler bazında olduğunu, büyüklüklerin göz ardı edildiğini hatırlatalım..)

Satürn

                                     Satürn ve halkaları

Satürn Güneş Sistemi'nde bir gezegendir. Güneşe yakınlık bakımından 6.sırada olan gezegenin eski isimleri Sekendiz ve Zühal'dir.

Halkalarıyla oldukça dikkat çeken Satürn, Güneş Sistemi'nin büyüklük açısından Jüpiter'den sonra ikinci gezegenidir. Dünyadan çıplak gözle izlenebilen gezegen gaz devleri sınıfına girmektedir. Gezegenin kütlesinin büyük çoğunluğunu hidrojen ve helyum oluşturmaktadır. Güneş Sistemi'nin en az yoğunluğa sahip gezegenidir.

Satürn'ün bir günü 10.656 saat sürmektedir. Gezegende ölçülebilen en yüksek sıcaklık -23 derece.

Dünyaya 'Ölüm Yıldızı' tehdidi

'Nemesis' ve 'Ölüm Yıldızı' olarak adlandırılan senaryolar, Güneş Sistemi'ni ölümcül kuyrukluyıldız yağmuruna tutabilecek bir yıldızın tespit edilmesiyle yeniden gündeme geldi.

Gökbilimciler, HIP 85605 adı verilen turuncu cücenin 240 bin ila 470 bin yıl içinde Güneş Sistemi'ni sarsacak bir etki oluşturabileceğini belirtti.

Wanderers (Kısa Film)

Wanderers - a short film by Erik Wernquist from Erik Wernquist on Vimeo.

Gezegenlerin güneşe ve dünyaya uzaklıkları

Güneşe olan uzaklıklar (Ortalama)

Merkür 58 milyon kilometre
Venüs 108 milyon kilometre
Dünya 150 milyon kilometre
Mars 228 milyon kilometre
Jüpiter 778 milyon kilometre
Satürn 1 milyar 426 milyon kilometre
Uranüs 2 milyar 872 milyon kilometre
Neptün 4 milyar 503 milyon kilometre

Mariner Vadisi (Valles Marineris - Mars)

Mariner Vadisi - Mars

Mars ekvatorunda bulunan devasa bir yarıktır.

Yaklaşık 3.000 kilometre uzunluğunda, 8 kilometre derinliğinde ve 200-600 kilometre genişliğindedir. Güneş Sistemi'nin en büyük yarığıdır. 

ABD Arizona'da bulunan Büyük Kanyon'dan defalarca daha uzun, daha geniş ve daha derindir. Mars gezegeninin çevresinin 1/4'ü uzunluğundadır.

1971-1972 yıllarında Mariner uzay aracı tarafından keşfedilmiştir.

Uranüs

Voyager 2 uzay aracından Uranüs - 1986

Uranüs Güneş Sistemi'nde bir gezegendir. Güneşe yakınlık açısından 7.sırada yer alan Uranüs'ün güneşe ortalama uzaklığı 2 milyar 872 milyon kilometredir.

Buz devleri sınıfının Neptün'le birlikte bir üyesi olan Uranüs güneş etrafındaki bir dönüşünü yaklaşık 84 yılda tamamlar. 1781 yılında William Herschel tarafından keşfedilen Uranüs'ün çok ince ve henüz tam anlamıyla yapısı anlaşılamayan halkaları vardır.

Yaklaşık 27 uydusu bilinen Uranüs hacim olarak dünyanın 63 katı bir büyüklüktedir. Kütle olarak  da dünyanın 15 katıdır. Uranüs bu büyüklüğüyle Güneş Sistemi'nin üçüncü büyük gezegendir.

Güneş

İçinde yaşadığımız Dünya gezegenin de yer aldığı Güneş Sistemi'nin temelini oluşturan yıldız.

Kozmik ölçüde Güneş orta büyüklükte bir yıldızdır. Samanyolu Galaksisi'nde yer alır. Sistemi'ndeki 8 gezegen ve diğer milyonlarca irili ufaklı gök cismi onun etrafında döner.

Kütlesi Güneş Sistemi'nin % 99,8'ini oluşturur. 1.4 milyon km olarak hesaplanan çapı dünyanın çapının 100 katından fazladır. Hacim olarak dünyanın 1,3 milyon katı, ağırlık olarak da 333.000 katı daha fazladır. Güneşin yoğunluğu dünyanın 1/4'ü kadardır.

Mars

Mars, Güneş Sistemi'nde bir gezegendir. Eski adı Merih olan gezegen güneşe uzaklık bakımından 4.sıradadır. Yerbenzeri olarak da adlandırılan kayalık bir gezegendir. Güneşten ortalama uzaklığı 228 milyon kilometredir.  Phobos ve Deimos isimli iki küçük uydusu bulunmaktadır.

Adını Roma mitolojisindeki savaş tanrısından alan Mars, Güneş Sistemi'nin bilinen en büyük dağı olan  ve yaklaşık 27 kilometrelik yüksekliği olan Olimpos Dağı'nı barındırır. Yine oldukça büyük vadileri ve kraterleri vardır.

Ayın 4,47 milyar yaşında olduğu hesaplandı.

Alman, Fransız ve Amerikan bilim insanları, geliştirdikleri bir bilgisayar simülasyonuyla Ay’ın gerçek yaşını hesapladı. Çalışma, Dünya'nın oluşumuna da ışık tutyor. 

Astrofizikçilerin hesaplamalarına göre, Dünya'nın uydusu Ay, 4.47 milyar yıl önce bir çarpışma sonucu oluştu. Aynı çarpışmada Dünya da bugünkü görüntüsünü aldı.

Nature dergisinde yayınlanan araştırma sonuçlarına göre, Mars büyüklüğünde bir gök cismi Dünya gezegenine çarptı ve gezegende metal çekirdek ve kayalık bir yapının oluşumuna katkı sağladı.

Merkür gittikçe küçülüyor.

Messenger Uzay Aracı'ndan Merkür

NASA'ya ait Messenger uzay aracının yaptığı araştırmalar sonucu Merkür gezegeni hakkında yeni bilgilere ulaşıldı.

Güneş’e en yakın ve en küçük gezegen olan Merkür’ün farklı açılardan yüksek çözünürlükteki görüntüleri elde edildi.

Görüntülerin incelenmesi sonucu elde edilen verilerle Merkür’ün çapının son 4 milyar yıl içinde 7 kilometre küçüldüğü açıklandı. Bu rakam bilim insanlarının daha önceki tahminlerinden daha büyük bir küçülmeyi öngörüyor. Bu küçülmenin nedeni olarak gezegenin iç yapısını oluşturan metal ve kayaların giderek soğuması gösteriliyor.

Mars'ta günbatımı

Mars'ta günbatımı

Dünyada günbatımında güneş ışıkları kızıla çalar. Mars'ta ise günbatımında güneş fotoğrafta görüldüğü gibi maviye çalıyor. Tabi ki fotoğraftaki renkler birebir aynı değil ama gerçeğe oldukça yakın.

NASA'nın Sprit uzay aracının 19 Ocak 2005'te yakaladığı bu kare Mars'ta günbatımı hakkında ipuçları veriyor. Peki neden Mars günbatımları dünya gibi kızıl değil de mavi?