Ay

Ay

Dünyanın tek doğal uydusu olan gökcismidir. Güneş Sistemi içindeki 5.büyük uydudur. Dünya ile ay arasında yaklaşık 384.000 kilometrelik bir mesafe bulunmaktadır.

Ayın çapı yaklaşık 3.474 kilometre olup dünyanın çapının 1/4'ü kadardır. Yüzeyinde kütleçekim etkisi dünyanın 6'da biri kadardır.

Dünyanın etrafında dönmekte olan Ay, bu dönüşünü yaklaşık 27,5 günde tamamlar. Güneş, Dünya ve Ay yörüngesinde meydana gelen değişikliklerin de etkisiyle 29,5 günlük periyotlarla tekrarlayan ayın evreleri oluşur.

Ayın oluşumu hakkında en geçerli teori dünyanın oluşumu sırasında küçük bir gezegen büyüklüğündeki bir cismin dünyaya çarptığı ve saçılan parçalardan ayın oluştuğu şeklindedir.

Ay insanoğlunun ulaşıp ayak basabildiği en uzak noktayı temsil eder. 1969 yılında Neil Armstrong aya ayak basan ilk insan olarak tarihe geçmiştir.

Ganymede

Ganymede

Ganymede, Jüpiter'in en büyük uydusudur. Merkür gezegeninden dahi büyük olan Ganymede aynı zamanda Güneş Sistemi'ndeki en büyük uydudur.

1610 yılında Galileo Galilei tarafından keşfedilmiştir. Yaklaşık 5262 kilometre çapındadır. Jüpiter'e yakınlık açısından üçüncü sıradadır.

Jüpiter'den yaklaşık 1 milyon 70 bin kilometrelik uzaklıktaki yörüngesinde dönmektedir.

Gezegenin etrafındaki bir turunu yaklaşık olarak 7 gün 3 saatte tamamlamaktadır.

Çok ince bir atmosfere sahiptir.

Asgardia-1 uydusu fırlatıldı.

Uzaydaki ilk devlet projesi olarak ortaya çıkan Asgardia ilk adımını attı.

NASA'nın Wallops uçuş tesisinden fırlatılan Asgardia-1 uydusunda uzay devletinin bilgileri yer alıyor.

Rus bilim insanı Dr. Igor Ashurbeyli’nin yürüttüğü ve insanoğlunun uzayı kolonileştirmesi için atılan ilk adım olan Asgardia projesi şimdiye kadar sadece internetteydi.

Türkiye'nin ikinci askeri uydusu GÖKTÜRK-1 fırlatıldı.

Coğrafi kısıtlama olmaksızın dünyanın her yerinden yüksek çözünürlüklü uydu görüntüsü sağlayacak GÖKTÜRK-1 uydusu, Fransız Guyanası'ndan Vega roketiyle fırlatıldı.

Genelkurmay Başkanlığı'nın internet sitesinden yapılan yazılı açıklamada, GÖKTÜRK-1 "Türk Hava Kuvvetleri'nin geleceğe yönelik önemli projelerinden biri" olarak nitelendirildi.

Uzayda hangi ülkenin kaç uydusu var?

4 Ekim 1957 günü Sovyetler Birliğinin uzaya gönderdiği ve aynı zamanda uzaya gönderilen ilk insan yapımı araç olan Sputnik’ten beri uzaydaki yapay uydu sayısı binlere ulaştı. Bunlar arasında Hubble Teleskobu ve Uluslararası Uzay İstasyonu gibi insanlığın uzay bilgisinde ufuk açan çok önemli araçlar da var.

1966 yılında uzayda sadece ABD, Sovyetler Birliği, Kanada, Fransa, İngiltere ve İtalya’ya ait uydular vardı. Bugün ise 58 ülke ve 20 organizasyon uzayda uyduya sahip. Uydu fırlatma kapasitesine sahip bazı ülkelerin askeri ve istihbarat amaçlı uydularını gizlemesi nedeniyle, yörüngedeki aktif uydu sayısını kesin olarak bilmek mümkün değil.

Çin dünyanın ilk kuantum uydusunu fırlattı.

Çin, dünyanın ilk kuantum uydusunu uzaya fırlattı. Uydu Salı sabahı, Çin'in kuzey doğusundaki Jiuquan Uydu Fırlatma Merkezi'nden bir roket üzerinde fırlatıldı. Uydu adını, M.Ö. 5. Yüzyıl'da yaşamış Çinli bilim insanı ve felsefeci Micius'tan alıyor.

Uydu projesi, Çin'in Uzay Biliminde Stratejik Öncelik Programı'nın bir parçası olarak hayata geçirildi.

2016 HO3: Dünyanın minik yarı uydusu

NASA, 2016 HO3 isimli bir astroit keşfettiğini ve bunun dünyanın yarı uydusu olduğunu açıkladı.

2016 HO3 isimli asteroidin, 10 yıl önce görüntüden kaybolan 2003 YN107'nin bir benzeri olduğu belirtildi.

İlk keşfin 27 Nisan'da Hawaii'deki Pan-STARRS 1 araştırma teleskopunu kullanan bilim adamları tarafından yapıldığını açıklayan NASA, o günden bu yana incelenip gökbilimciler tarafından kayıt altına alınan asteroidin 2016 HO3 ismiyle etiketlendiğini açıkladı.

Phobos

Phobos Mars gezegeninin uydusudur. Adını Yunanca korku kelimesinden alır.

Mars'ın Deimos'la birlikte iki uydusundan biri ve büyüğüdür.

Kraterli yapısıyla küçük bir gezegenimsi gök cismi olan Phobos Mars'ın yörüngesinde sadece 9377 kilometrelik bir yükseklikte döner.

Gezegenine bu kadar yakın dönmesi sonucu kütleçekimsel gelgit kuvvetleri tarafından aşağıya çekilmektedir. Bu gelgit kuvvetleri sonucu parçalanıp Mars çevresinde halka oluşturan bir enkaz yığını haline gelmesi beklenmektedir.

Titan

Cassini Uzay Aracı'ndan Titan'ın kızılötesi görüntüsü
(Kuzey Kutbu'nda çok sayıda göl net olarak belli oluyor.)

Satürn'ün en büyük uydusu olan Titan, yoğun bir atmosfere sahiptir. Ayrıca Güneş Sistemi'nde Dünya hariç yüzeyinde sıvı bulundurduğu bilinen tek gök cismidir.

Merkür'den daha büyük olan ve Ganymede'den sonra Güneş Sistemi'nin ikinci büyük uydusu olan Titan'da bulunan sıvılar metan gazının sıvı halidir.

Titan'ın bir başka özelliği Dünya'ya göre çok soğuk olmasıdır. Titan'da ortalama sıcaklık -180 derece civarındadır.

Titan'ın Güney Kutbu'na yakın biri daha büyük olmak üzere çok sayıda göl tespit edilmiştir. Cassini Uzay Aracı'nın Ekim 2013'te gönderdiği kızılötesi görüntüler uydunun Kuzey Kutbu'nda da çok sayıda göl olduğunu ortaya koydu.

İo: Jüpiter'in ilginç uydusu

Jüpiter ve uydusu İo

İo, Jüpiter'in uydularından biridir. Güneş Sistemi'nin en aktif volkanik faaliyetlerine sahip olan İo, sürekli püsküren gazları ve lavlarıyla ilginç bir gök cismidir.

Yaklaşık 400 aktif yanardağı olduğu tahmin edilmektedir. 1610 yılında Galileo tarafından keşfedilen İo, kendi çekim gücü ile Jüpiter'in olağanüstü çekim gücünün iç kesimlerinde yarattığı sürtünme ile inanılmaz volkanik faaliyetlere sahne olmaktadır.

Türksat 4B uydusu fırlatıldı.

Türkiye’nin uzaya gönderilen 7. haberleşme uydusu olan Türksat 4B, Türkiye saatiyle 23.40’ta Kazakistan Baykonur’dan fırlatıldı. Kazakistan'daki Baykonur Uzay Üssü'nden uzaya fırlatılan Türksat 4B uydusunu taşıyan roket, fırlatmadan 2 dakika sonra birinci kademeyi, 5 dakika 27 saniye sonra ikinci kademeyi, 9 dakika 41 saniye sonra ise üçüncü kademesini başarıyla bıraktı.

Enceladus

Satürn'ün uydularından biri olan Enceladus yaklaşık 499 kilometrelik bir çapa sahiptir. 1789 yılında Herschel tarafından keşfedilmiştir. Satürn'ün altıncı büyük uydusudur. Uyduda buz kütlelerinin olduğu tespit edilmiştir. Aynı zamanda uydu gayzerlere ve yeraltı okyanusuna sahiptir.

Enceladus'un 31 Temmuz 2011'de Cassini uzay aracı tarafından
çekilen fotoğrafının işlenmiş hali.

Jüpiter'in üç uydusu tek karede

Hubble Teleskobu, oldukça nadir yaşanan bir gök olayını görüntülemeyi başardı. Jüpiter'in üç büyük uydusu, gezegenin aynı tarafında hareket ederken görüntülendi.

24 Ocak 2015'de Hubble'ın kısa aralıklarla çektiği görüntülerde, Europa, Callisto ve Io görülüyor. Üç uydu, fotoğrafın sol alt köşesinden yukarı sağ tarafa doğru hareket ediyor ve hareketleri boyunca gölgeleri Jüpiter üzerinde beliriyor.

Satürn'ün en büyük ikinci uydusu Rhea

Rhea; Satürn'ün en büyük ikinci uydusudur. Giovanni Cassini tarafından 23 Aralık 1672 tarihinde keşfedilmiştir.

Rhea (Mart 2013 - Cassini Uzay Aracı)

Mimas

Mimas, Satürn'ün bir uydusudur. William Herschel tarafından 1789 yılında keşfedilmiştir. Üzerinde 130 kilometre çapındaki devasa Herschel kraterini barındırmaktadır.

Cassini Uzay Aracı'ndan Mimas (13 Şubat 2010)

Uzayda 2014-28E gerginliği

Uzayda, soğuk savaş yıllarının hikayelerini anımsatan bir gerginlik yaşanıyor.

Rus ordusu tarafından uzaya fırlatılan esrarengiz bir cisim, Batılı uzay ajansları tarafından takibe alındı. Cismin bir uydudan arda kalan kalıntı mı, yoksa Rusların Batılı uyduları avlayıp imha etmek için kullanacağı bir silah mı olduğu bilinmiyor.

Jüpiter'in uydusu Ganymede'de yaşam ipuçları

Ganymede

Gökbilimciler, Güneş Sistemi'nin ve Jüpiter'in en büyük uydusu Ganymede'in yeraltında yaşam saklıyor olabileceğini belirtti. Uydunun yüzey altında tıpkı soğan benzeri buzul katmanları olduğu ortaya çıktı.

Güneş'e en yakın gezegen Merkür'den bile büyük olan Ganymede'in, yüzeyinin altında katmanlar halinde sıvı okyanuslar saklıyor olabileceği anlaşıldı.

Satürn'de yeni bir uydu mu oluşuyor?

Cassini uzay aracının 15 Nisan’da çektiği fotoğraflar, Satürn’ün en dıştaki A halkasının köşesinde bir düzensizlik tespit edilmesini sağladı. Halkanın en dış kenarında fark edilen bozulma, 1200 km uzunluğunda ve 10 kilometre genişliğinde bir yay olarak ifade edildi.

Gökbilimciler, çevresindeki kozmik cisimlerden yüzde 20 daha parlak olan yay şeklindeki bozulmanın, yakınlardaki daha büyük bir gök cisminin yerçekimsel gücünden kaynaklandığını düşünüyor.

Türksat 4A uydusu uzaya fırlatıldı.

Japon ve Türk mühendislerin ortak üretimi olan Türksat 4A uydusu Kazakistan'daki Baykonur Uzay Üssü'nden saat 23:09'da fırlatıldı. Fırlatmadan 9 saat 13 dakika sonra ilk sinyalin alınması planlanan uydu, "50 Derece Doğu" boylamına yerleştirildikten sonra bu boylamda yaklaşık 3 ay kalacak. Kontrol istasyonları aracılığıyla tüm yörünge ve alt sistem kontrolleri gerçekleştirilecek uydu, daha sonra "42 Derece Doğu" boylamına yerleşecek.

Europa - Jüpiter'in buzlarla kaplı uydusu

Europa

Jüpiter'in doğal uydularından biri olan Europa, 1610 yılında Galileo Galilei tarafından bulunan dört büyük uydudan biridir.

Yaklaşık 3.000 kilometre çapındadır. Jüpiter'in yaklaşık 670.000 kilometre uzağındaki yörüngesinde döner. Devasa gezegenin etrafındaki bir dönüşünü 3,5 günde tamamlar.

Europa'nın yüzeyi 15-25 kilometre kalınlığında buzlarla kaplıdır. Buz tabakasının altında 100-150 kilometre derinliğinde devasa bir okyanus olduğu düşünülmektedir.