Evren'deki yıldız sayısı, Dünya'daki kum tanesi sayısından fazla mı?

"Evrendeki tüm yıldızların sayısı, Dünya'daki bütün kumsallardaki kum taneciklerinin sayısından fazla."

Bu iddiayı, Amerikalı gök bilimci Carl Sagan, 1980'lerin en çok izlenen televizyon şovlarından birisi olan Cosmos'da dile getirmişti.

Peki bu iddia ne kadar doğru olabilir? Ya da en başta böyle bir şey hesaplanabilir mi? Birazdan çok büyük sayılardan bahsediyor olacağız ama bir deneyelim...

Karadelik, yakınından geçen yıldızı parçaladı.

NASA, PGC 043234 adı verilen galaksinin merkezindeki karadeliğin, kütlesi Güneş'ten birkaç milyon kat daha fazla olan bir yıldızı nasıl parçaladığını gözlemledi. Karadeliğin olağanüstü çekim gücüne karşı koyamayarak parçalanan ve karadelik tarafından yutulan yıldız, uzaya X-ray ışınları saçmaya başladı.

Kozmik olayın ardından uzay boşluğun saçılan ışınlar, Chandra X-Ray Gözlemevi, Swift Gamma-ray Burst Explorer ve XMM-Newton teleskopları tarafından tespit edildi. ASAS-SN adı verilen ve Kasım 2014'te yapılan çalışma, son 10 yılda bir yıldızın karadelik tarafından parçalandığı en yakın mesafeli gözlem olarak açıklandı.

Beş yıldızlı sistem keşfedildi.

1SWASP J093010.78+533859.5 sisteminin teleskop görüntüsü.

Gökbilimciler ilk kez ikili yıldızlar içeren 'beşli yıldızlı sistemi' keşfetti.

SuperWASP (Geniş Açılı Gezegen Araştırması) programı kapsamında elde edilen verilerin incelenmesiyle ortaya çıkarılan beşli yıldız sistemi, benzeri olmayan kozmik yapılardan birini temsil ediyor. Sistemde iki çift yıldız ve kendi başına duran bir yıldız bulunuyor.

Samanyolu Galaksisi'nin en hızlı yıldızı: US 708

Gök bilimciler, Güneş Sistemi'nin de içinde yer aldığı Samanyolu Galaksisi'nin en hızlı yıldızını buldu. US 708 adı verilen yıldız, saniyede bin 200 kilometre hızla hareket ediyor.

Yeryüzünden 62 bin ışık yılı uzaklıktaki US 708'in, 25 milyon yıl sonra Samanyolu Galaksisi'nden çıkması bekleniyor. Manoi'deki Hawai Üniversitesi araştırmacıları, helyum açısından zengin beyaz cüce olan US 708'in hızını hesaplamak için 10 metrelik Keck II ve Pan-Starrs I teleskoplarını kullandı. Samanyolu Galaksisi'ndeki kaçış hızı, daha önce saniyede 600 kilometre olarak hesaplanmıştı.

Dünyaya 'Ölüm Yıldızı' tehdidi

'Nemesis' ve 'Ölüm Yıldızı' olarak adlandırılan senaryolar, Güneş Sistemi'ni ölümcül kuyrukluyıldız yağmuruna tutabilecek bir yıldızın tespit edilmesiyle yeniden gündeme geldi.

Gökbilimciler, HIP 85605 adı verilen turuncu cücenin 240 bin ila 470 bin yıl içinde Güneş Sistemi'ni sarsacak bir etki oluşturabileceğini belirtti.

Küçük yıldız sisteminde devasa patlamalar

Dünya’dan 60 ışık yılı uzaklıktaki küçük bir yıldızın yüzeyinde, Güneş’in çekirdek sıcaklığından 12 kat daha güçlü olan 200 milyon derecelik patlamalar belirlendi.

Şimdiye kadar tespit edilen en güçlü ve en sıcak yıldız patlaması olduğu belirtilen olay NASA’nın Swift uzay teleskopu tarafından gözlemlendi. 60 ışık yılı (1 ışık yılı = yaklaşık 10 trilyon kilometre) uzaklıktaki ikili cüce yıldız sistemi ‘DG CVn’ de ard arda gerçekleşen patlamalar, 4 Kasım 2003’te kayda geçirilen en güçlü Güneş patlamasından 10 bin kat daha büyük.

Gezegen ve yıldızların boyutlarının karşılaştırılması

NASA, Güneş'e en yakın 4.yıldızı keşfetti.

Güneşe dördüncü en yakın yıldız -
WISE J085510.83-071.442,5 (Canlandırma)

NASA, Geniş Alan Kızılötesi Araştırma Uydusu (WISE) ve Spitzer Uzay Teleskobu'nun verileriyle güneşe en yakın dördüncü yıldız olan bir kahverengi cüceyi keşfetti. Yeni keşfedilen yıldız dünyanın kuzey kutbunun sıcaklığına sahip bir soğuk yıldız.

Veriler, bu soğuk yıldızın güneşe uzaklığının 7.2 ışık yılı olduğunu gösteriyor. Güneşe en yakın yıldız bilindiği gibi Alpha Centauri (Alfa Erboğa) isimli yaklaşık 4 ışık yılı uzaklığındaki üçlü bir yıldız sistemi.

Evrendeki en yaşlı yıldız (iddiası)

Avustralya Ulusal Üniversitesi'nden (ANU) astronomların başkanlığında yapılan bilimsel çalışma evrendeki en eski yıldızı ortaya çıkardı.

Çalışma, Dünya'dan 6000 ışık yılı uzaklıktaki yıldızın, 13,7 milyar yıl önce meydana gelen büyük patlamadan hemen sonra oluştuğunu gösterdi. 

Düşük yoğunlukta demir barındıran yıldızları, renklerine bakarak saptama yeteneğine sahip SkyMapper adlı teleskop yardımıyla yapılan keşif, astronomlara ilk kez en eski yıldızların yapısını inceleme imkanı verdi.

Spitzer ve ALMA görüntüleriyle yeni doğan bir yıldız

Herbig-Haro 46/47

Spitzer Uzay Teleskobu ve ALMA uzayda yeni doğan bir yıldızı görüntülediler.

NASA'ya ait Spitzer Uzay Teleskobu ile ESO'ya ait Şili'deki Atacama Büyük Milimetre/Milimetre Altı Dizisi (ALMA) verileri birleştirilerek doğum sancıları çeken Herbig-Haro 46/47 adlı gökcisminin daha detaylı görüntüleri elde edildi.

Herbig-Haro 46/47 önceden bilinen ve yaklaşık 10 yıldır gözlemleri devam eden bir Herbig-Haro nesnesi.

Herbig-Haro nesneleri yenidoğan yıldızlardan dışarı akan gazların civardaki diğer gazların çarpışmaları sonucu oluşan bulutsu benzeri oluşumlara verilen addır.

Proxima Centauri - Dünyaya en yakın yıldız

Hubble Uzay Teleskobu'ndan Proxima Centauri'nin en net görüntüsü

4,22 ışık yılı uzaklığıyla Güneş Sistemi'ne en yakın yıldızdır.

Alpha Centauri yıldız sisteminin bir üyesi olan Proxima Centauri bir kırmızı cücedir.

Çıplak gözle görünemeyecek kadar küçük ve sönük olan Proxima Centauri, üyesi olduğu Alpha Centauri yıldız sisteminin etrafında yaklaşık 1 milyon yılda tamamladığı geniş bir yörüngede döner.

Uzayda keşfedilen en büyük yıldız: W26

Süper Yıldız Kümesi Westerlund 1

Uzayda en büyük yıldız olmaya yeni bir aday var: W26.

Güneşin yarıçapından 1500 kat büyük yarıçapıyla W26'nın uzaydaki bilinen en büyük yıldız olduğu düşünülüyor. Kırmızı süper dev bir yıldız olan W26 ömrünün son anlarını yaşıyor ve yakın bir gelecekte bir süpernova patlamasıyla yok olacak.

Avrupa Güney Gözlemevi - ESO'ya ait Çok Büyük Teleskop - VLT ile yapılan gözlemler dünyadan yaklaşık 16.000 ışık yılı uzaklığında olan ve Samanyolu'nda şu ana kadar keşfedilmiş tek Süper Yıldız Kümesi Westerlund 1'in yeni görüntüsünü ortaya koydu.

GD 61 yıldız sisteminin kalıntılarında su izi

GD 61 beyaz cüce ve asteroit

Astronomlar GD 61 adlı bir beyaz cüce yıldızın yörüngesinde su zengini olabilecek büyük asteroid kalıntılarına ulaştı.

Cambridge Üniversitesi Astronomi Enstitüsü'nden bilim insanları çevresinde yüksek oksijen de bulunduran bu kalıntıların, söz konusu yıldız sisteminde milyonlarca yıl öncesinde Dünya benzeri yaşama ev sahipliği yapabilecek kayalık gezegenleri bulunduğu sonucuna vardıklarını söyledi.

Uzayda bilinen en büyük yıldız: VY Canis Majoris

VY Canis Majoris ve güneşin büyüklük kıyaslaması

VJ Canis Majoris uzayda bilinen en büyük yıldızdır.

Büyük Köpek Takımyıldızı'dadır ve dünyadan yaklaşık 3840 ışık yılı uzaklığındadır.

Yarıçapı Güneş'in yarıçapının 1800 ila 2100 kat genişliğindedir.

VJ Canis Majoris o kadar büyüktür ki içine 7 Desilyondan fazla dünya sığabilir. (7 Desilyon: 7.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000)

VJ CMa Güneş'in yerinde olsaydı Jüpiter'in yörüngesine kadar bir büyüklüğe ulaşacaktı. Etrafında tam bir tur atmak istesek ve saatte 980 km.li olağanüstü bir hızla gitsek bu turumuzu tamamlamamız yaklaşık 1100 yıl sürer..

Evrendeki en yaşlı yıldız: Methuselah (HD 140283)

HD 140283 (Methuselah)

Bir yıldız gerçekten evrenden yaşlı olabilir mi? 

Bir kaç ay önce NASA'nın Hubble Uzay Teleskopu evrendeki en eski yıldızı buldu. Aslında "evrendeki en eski yıldızın" hangisi olduğu bilgisi sürekli güncellenmekte. Çünkü uzay teleskopları her geçen gün yeni keşifler yapıyor ve bir önceki "en eskiden" bile daha eski olanı görüntülemeyi başarıyorlar. Ama bu kez garip bir durum mevcuttu.

Güneş'in En Yaşlı İkizi Tespit Edildi: HIP 102152

Güneş’in şimdiye kadar bilinen en eski ikizi Brezilyalı gökbilimcilerin liderlik ettiği uluslararası bir ekip tarafından ESO’nun Çok Büyük Teleskop’unu kullanarak tespit edilerek araştırıldı. Yeryüzünden 250 ışık-yılı uzaklıkta yer alan HIP 102152 yıldızı Güneş’e herhangi bir güneş ikizinden daha fazla benziyor — ancak güneşten dört milyar yıl daha yaşlı. Bu yaşlı, ancak neredeyse güneşle aynı olan yıldız, yaşlandığında Güneş’in nasıl görüneceğini bize gösteren beklenmedik bir şans. Yeni gözlemler ayrıca bir yıldızın yaşı ve lityum içeriği arasındaki bağlantının ilk açık ve önemli ipuçlarını sağlıyor ve ek olarak HIP 102152’nin belki de kayalık gezegenlere ev sahipliği yapabileceğini gösteriyor.

Yelken Takımyıldızı'nda Yeni Bir Yıldız Oluşumuna Yakın Çekim

Atacama Büyük Milimetre/milimetre-altı Dizgesi’ni kullanan gökbilimciler yeni doğan bir yıldızdan dışarıya doğru atılan maddeyi yakından görüntüledi.

Herbig-Haro 46/47 adlı bir nesnenin içindeki karbon monoksit moleküllerinden gelen ışımaya bakarak sahip oldukları jetlerin daha önce düşünüldüğünden daha fazla enerji yüklü olduklarını keşfettiler. Oldukça detaylı yeni görüntüler ayrıca daha önceden bilinmeyen ve tamamen farklı bir doğrultudaki bir jeti de gözler önüne serdi.

Genç Güneş Sisteminde Buz

TW Hydrae yıldız sistemi buz oluşumu animasyonu

Uzak, genç bir güneş sisteminde ilk kez bir buz çizgisi görüntülendi. Güneş-benzeri TW Hydrae yıldızının etrafındaki disk içerisinde bulunan buz çizgisi Güneş Sistemi’nin geçmişi ve gezegenler ile kuyruklu-yıldızların yapısını oluşturan faktörler hakkında daha fazla bilgi edinmemizi sağlayacak. Sonuçlar Science Express’te yayınlandı.

ALMA Yeni Doğan Dev Bir Yıldızı Görüntüledi.

SDC335.579-0.292

Atacama Büyük Milimetre/milimetre-altı Dizgesi’ni (ALMA) kullanarak yapılan yeni gözlemler, gökbilimcilere, canavar bir yıldızın karanlık bir bulutun içindeki oluşumunun şimdiye kadarki en iyi görüntüsünü verdi.

Güneş kütlesinin 500 katından daha büyük kütleli ve halen büyümeye devam eden Samanyolu’nda bilinen en büyük yıldız doğumevi bulundu.

Embriyonik yıldız büyük bir açlıkla içeri doğru hızla çöken madde ile beslenmektedir. Bu bulutun, oldukça parlak ve Güneş kütlesinin 100 katında bir yıldız doğurması bekleniyor. Gökadadaki en büyük ve parlak yıldız, soğuk ve karanlık bulutların içerisinde oluşuyor ancak bu oluşum süreci sadece toz ile değil ayrıca bir gizem ile de gölgelenmiş durumdadır [1].

Yeni Bir Değişen Yıldız Sınıfı Keşfedildi.

NGC 3766

Şili'de ESO'nun La Silla Gözlemevi'ndeki 1.2 metrelik İsviçre yapımı Euler teleskobundan yararlanan gökbilimciler, yeni bir değişen yıldız sınıfı keşfettiler. Bu keşif, bir kümedeki yıldızların parlaklıklarındaki küçük değişimlerin tespitine dayanmaktadır.